Veel suggestie en weinig wol

Televisie is het medium van de suggestie. Iedereen weet dat: film vier joelende mannen en je suggereert een woedende menigte, spreek van misstanden en laat een anoniem gemaakte getuige met gedempte stem zijn verhaal vertellen en een landelijk probleem lijkt onthuld te worden. Of worden er op zeer grote schaal slaven gehouden in Chinese restaurants? Netwerk suggereerde dat het zo was: „In veel keukens vindt op grote schaal uitbuiting van mensen plaats.” Er werd gesproken over ‘talloze mensen’, ‘mensonterende situaties’ en ‘doodsbange mensen’, maar wat er nu precies aan de hand was, hoe vaak een en ander voorkwam, of de angst van de illegale Chinezen de angst was om als illegaal opgepakt en teruggestuurd te worden of angst voor de Chinese maffia of beide – je kwam er niet achter. Het bleef bij veel suggestie en weinig wol.

Dat gold ook voor de overigens boeiende documentaire van Alexandra Pelosi, Vrienden van God, over evangelische christenen in Amerika. Het zijn er hoe dan ook niet weinig, de vrienden van God die tegen abortus zijn, de evolutietheorie niet ‘geloven’ , euthanasie een vorm van moord vinden, het homohuwelijk een omverwerping van Gods wetten en stamcelonderzoek willen verbieden. Maar hoeveel zijn het er? Zoveel dat het gevaarlijk is? Zelf dachten sommigen van wel, ze konden immers met een telefoonactie het Capitool telefonisch onbereikbaar maken. „That is power”, grijnsde een griezel die de hele tijd al schijnheilig uit zijn ogen keek en later ook inderdaad schijnheilig bleek: tegen homoseksualiteit, maar ondertussen zelf met een mannelijke prostitué de bosjes in. Van ons verdorvenen had hij het gemogen, maar híj heeft willens en wetens zijn eigen mensen en zichzelf laten geloven dat hij dodelijk zondigde. Mensen zijn toch interessant en wonderlijk. Maar je moet er niet aan denken dat zulke types het echt voor het zeggen krijgen. Hoe groot is dat gevaar? Je kwam er niet achter.

Zoals ook Nova een diep onduidelijk item had over een kapper uit Amersfoort van Iraakse afkomst die door Nederland is uitgeleverd aan de Verenigde Staten op grond van een verdenking van terrorisme. Hoezo mocht hij uitgeleverd worden? Op grond van de nieuwe terrorismewetgeving of had dat onder de oude regels ook al gemogen? En hoe serieus moesten we zijn terrorisme nemen: heeft hij alleen een paar Iraakse potentiële bommenleggers gefilmd die stoere praat uitsloegen, of heeft hij daadwerkelijk meegeholpen een bom te fabriceren waarmee Amerikanen zijn opgeblazen? Is daar iets naders over bekend? Alles bleef onduidelijk, alles bleef suggestie.

Cijfers. Feiten. Goeie vragen. Je snakt ernaar op zo’n avond.

Wie trouwens wel goede vragen weet te stellen is het veel uitgelachen voormalige Kamerlid Gonny van Oudenallen. Liet ze zien bij Pauw & Witteman, waar ze oud-Kamerlid Bert Bakker (D66) beleefd maar zonder omwegen duidelijk maakte dat zijn interview in de Volkskrant van afgelopen weekend, waarin hij onder meer Rita Verdonk ‘te stom om voor de duvel te dansen’ noemde, beneden peil was geweest. Waarom had hij dat allemaal niet vóór de verkiezingen gezegd? En had hij het niet anders kunnen zeggen? „Zo ken ik meneer Bakker niet.” Pauw en Witteman waren amper meer nodig met haar erbij. Witteman was er zo door van slag dat hij de volgende zin uitsprak tegen Halina Reijn, over haar uiterlijk en het gebruik dat ze daarvan maakt: „Ik heb het altijd een beetje dubbel gevonden hoe je daar in stond.” Wist niet dat Witteman dat psychotaaltje ook sprak. Had het ook liever niet willen weten.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen