Politieke crisis in Roemenië

In de Roemeense top heerst crisis. President Basescu en premier Tariceanu liggen met elkaar overhoop. Hun beider politiek overleven wordt ook door andere ontwikkelingen bedreigd.

In Roemenië lopen de spanningen tussen president Traian Basescu en premier Calin Tariceanu steeds verder op. Tariceanu verweet de president gisteren tegenover journalisten de regerende coalitie „de genadeslag” te hebben toegebracht. In die coalitie – de alliantie Rechtvaardigheid en Waarheid (DA) – werken Basescu’s Democratische Partij (PD) en Tariceanu’s liberale partij (PNL) samen.

Aanleiding voor Tariceanu’s verwijt – zo meldt het Roemeense persbureau Rompres – is het besluit van de PD om bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in mei niet samen te werken met de PNL. Volgens Tariceanu betekent dat dat „de DA-alliantie serieus wordt ondermijnd – ik zou zelfs kunnen zeggen dat het [besluit van de PD] haar de genadeslag toedient”.

De PD besloot op eigen houtje de verkiezingen in te gaan omdat de twee partijen in het Europees Parlement tot verschillende fracties behoren. De PNL is lid van de liberale fractie, de PD hoort bij de fractie van de christen-democraten en conservatieven.

Tariceanu en Basescu hebben al lang ruzie; de president maakt er geen geheim van spijt te hebben van zijn bondgenootschap met de premier. Nog geen twee weken geleden beschuldigde hij de premier van een poging, hem ertoe te brengen in te grijpen in een juridisch proces tegen een rijke vriend van de premier die van fraude en verduistering wordt verdacht. Tariceanu op zijn beurt beschuldigde toen de president van „leugens”.

Daar komt bij dat Tariceanu in zijn eigen partij grote problemen heeft. Een deel van de PNL-fractie in het parlement is weggelopen om een nieuwe liberale fractie te vormen. De weglopers worden geleid door oud-premier Theodor Stolojan, die ruzie kreeg met Tariceanu omdat de laatste vond dat hij te dicht bij de president staat.

Ook Basescu heeft evenwel grote problemen. Gisteren meldde het blad Adevarul dat de oppositionele sociaal-democraten en de ultra-nationalistische Groot-Roemenië Partij de handtekeningen van tweehonderd parlementariërs hebben verzameld onder een verzoek om de president te schorsen. De oppositiepartijen zeggen, zo meldde Adevarul, dat Basescu de grondwet heeft geschonden, valse verklaringen heeft afgelegd, de nationale economie heeft ondermijnd en de geheime diensten heeft gebruikt als politieke instrumenten. De Conservatieve Partij, die onlangs uit de regering stapte, overweegt het verzoek om schorsing ook te ondertekenen.

Het parlement kan een schorsingsprocedure beginnen als 157 parlementariërs – eenderde van het totaal – een verzoek tot schorsing ondertekenen. De president wordt geschorst als een absolute meerderheid van Senaat en Huis samen – 236 parlementariërs – daarvoor stemt. Het Constitutionele Hof moet vervolgens worden geraadpleegd, maar het oordeel van dat hof is niet bindend. Als het parlement de president heeft geschorst, moeten de kiezers in een referendum instemmen met zijn afzetting.

De steeds regelmatiger ruzies tussen de president en de premier, de steeds hoger oplopende toon, de leegloop van Tariceanu’s liberalen en het weglopen van de Conservatieve Partij uit de regering brengen volgens sommige waarnemers vervroegde verkiezingen steeds dichterbij.

    • Peter Michielsen