Kleurloos formeren

Drie heren formeren en wij zijn in blijde verwachting van het formatieakkoord. Een mooi moment om het what if-scenario te doordenken dat we afgelopen weekeinde kregen gepresenteerd.

Minister Veerman van Landbouw is in het voorjaar van 2006 benaderd door leden van het CDA om partijleider te worden. Het was een andere tijd: de populariteit van Balkenende was tot een dieptepunt gezakt, de PvdA had de gemeenteraadsverkiezingen gewonnen, er moest iets gebeuren. Dus toog een aantal leden van het CDA naar de razend populaire Veerman en vroeg hem om de kar te trekken.

Veerman voorzag meteen een strijd om het leiderschap bij de christen-democraten waar iedereen als verliezer uit zou komen. Hij kondigde zijn vertrek uit de politiek aan. En wij maar denken dat hij dat deed omdat zijn imago te veel schade had opgelopen na de ophef over zijn zakelijke belangen. Maar dat had er dus helemaal niets mee te maken.

Stel dat die CDA-leden (wie waren dat?) hem toch hadden weten te overtuigen. Dan had Bos nu waarschijnlijk aan de vooravond van zijn eerste termijn als premier gestaan. De vraag is: had dat veel verschil gemaakt voor het formatieakkoord? Tsja. De formerende heren stellen zich zo kleurloos op dat de vraag nauwelijks te beantwoorden is.

Zou het echt conservatief worden? Een formatieakkoord dat kiest voor de duurzame samenlevingsvorm van het gezin, verstopt in allerhande subsidies en belastingconstructies die er uiteindelijk toe leiden dat een gezin met twee keurige, schoolgaande kinderen en de kachel ’s nachts op nul er qua netto koopkracht op vooruitgaat? Dan mag Marijnissen er nog even de alleenstaande bejaarde inlullen, mag Halsema wijzen op eenoudergezinnen, Rutte op singles en Wilders op de mogelijkheid dat islamitische gezinnen bovenmatig profiteren van het nieuwe beleid. Debatje voor de vorm en dan gaan we regeren zonder visie op Europa of op de moderne samenleving.

Zou dat anders geweest zijn als Veerman het tot CDA-leider had geschopt? Tsja, je moet what if-scenario’s op tijd afbreken als je niet de ambitie hebt om een Oscar te winnen.

Menno van der Veen

Publicist en programmamaker bij de Balie in Amsterdam.