Holland Casino: gokpaleis of uitgaansgelegenheid?

Holland Casino is vaak in opspraak vanwege witwasserij en gokverslaving.

Niet alle kritiek is even terecht: vooral de wet is debet aan de problemen.

Op 21 januari vertoont het Vara-programma Zembla de reportage ‘Holland Casino wint altijd’. De conclusie: het staatscasino ontloopt zijn taak goksverslaving en witwassen tegen te gaan. Sterker, het spoort excessief gokken aan en legt criminelen geen strobreed in de weg hun geld de legaliteit in te sluizen. Commotie alom.

Een week later. De kansspelenmonopolist komt met een charmeoffensief. In een paginagrote advertentie (nrc.next, 26 janauari) wordt uiteengezet hoe het kansspelverslaving probeert te bestrijden. „Onmatig spel” wordt vroegtijdig gesignaleerd en „meer dan 20.000 preventiegesprekken” moeten potentieel verslaafden wijzen op de gevaren van het spel. Voor hardnekkig verslaafden rest een entreeverbod, aldus de advertentie.

Zo gaat het om de zoveel jaar. Een journalist concludeert dat Holland Casino meer gokpaleis dan uitgaansgelegenheid is, Kamervragen volgen, maatregelen worden aangekondigd. Het casino zelf ontkent, gooit een paar vrolijke reclames in de strijd en overhandigt aan het eind van het jaar braaf de spelwinst aan de minister van Financiën. Huilende derde is de waarheid. Wat is nu feit en fictie in de wereld van roulettes en speelautomaten? Tijd voor opheldering.

1Holland Casino probeert gokverslaving tegen te gaan. Alle medewerkers – ook van de horeca – krijgen intensieve trainingen in het signaleren van kansspelverslaving. Zo gemakkelijk is dat namelijk niet: sommige spelers vergokken glimlachend hun leven, anderen zitten chagrijnig met duizenden euro’s winst op zak. Bezoekfrequentie is bovendien een slechte raadgever. Veel dagelijkse bezoekers komen vaak alleen met elkaar buurten. Daarbij komt dat gokken een ‘cultuur’ is. Voor veel Aziaten is het een way of life. Zij zijn vooral gokverslaafd op papier, net zoals studenten theoretisch allemaal alcoholisten zijn. Dat het casinopersoneel spelers aanspoort geld te vergokken, is pertinent onwaar. Het interesseert croupiers niets wat er op hun tafels wordt gegooid. Sterker, een croupier piekert er niet over spelers aan te spreken op hun inzetten. Het gaat hem namelijk niets aan.

2Het preventiebeleid werkt ondanks alle goede bedoelingen niet. Het staat vast dat spelers van een gokverslaving worden gered omdat het casino hen in een vroegtijdig stadium aanspreekt op hun spelgedrag. Maar de handen van het casino zijn gebonden door de wet: wie zijn leven per se wil vergokken, mag zo vaak naar het casino komen als hij wil. Het casino is immers een openbare gelegenheid. Maar Holland Casino kan toch een entreeverbod opleggen? Ja, en dat doet het ook: voor bedreiging van medewerkers, voor het lastigvallen van andere gasten en voor dronkenschap. Spelgedrag is echter géén weigeringsgrond. Wie uit zelfbescherming de deur zou worden gewezen, loopt de volgende dag met een rechterlijke volmacht weer naar binnen.

3Holland Casino spoort mensen aan te gokken. En dat is ook logisch. Het casino mag dan op papier een stichting zijn, in de praktijk is het een gewoon bedrijf met winst als oogmerk. Dat de meeste bezoekers voor een ‘leuke avond uit’ komen, is een verfraaiing van de werkelijkheid: de meeste mensen komen om geld te winnen. Speeltafels zitten doorgaans vol met vaste spelers. Maar een kroeg heeft ook stamgasten, niet zelden verlaten zij dronken de bar. Daar hoor je niemand over. Nu sputteren critici altijd: Holland Casino is een staatsbedrijf. Inderdaad, tot grote frustratie van het management. Zij voelen zich als de kroegbaas die geen bier mag verkopen. Ook hier is niet het casino, maar de wet ambigu: gokverslaving moet worden voorkomen, maar reclame maken is toegestaan. Welk bedrijf gaat zichzelf nou afraden?

4Holland Casino is een mooie gelegenheid om geld wit te wassen. Bedragen tot 15.000 euro worden nergens geregisteerd. Wissel 14.000 euro bij verschillende kassa’s, speel een avond op meerdere roulettetafels en loop met de ‘spelwinst’ weg. Dat het casino geen bezwaar maakt tegen al dat criminele geld, is de halve waarheid: óók de overheid ziet criminelen het liefst aan de blackjack bij Holland Casino aanschuiven. Het is immers de enige manier om zwart geld via een omweg in de schatkist te doen belanden. Ooit een drugsdealer eerlijk belastingaangifte zien doen? Politici die criminelen uit Holland Casino willen verjagen, hebben weinig verstand van zaken. De kans dat een crimineel zijn geld aan de roulette verliest is 52 procent, bijna twintig procentpunt groter dan de kans dat de politie hem arresteert.

Rob Wijnberg is redacteur van nrc.next en heeft vier jaar als croupier bij Holland Casino in Amsterdam en Groningen gewerkt.

    • Rob Wijnberg