Eerste proces Strafhof tegen Lubanga

De Congolees Thomas Lubanga (46) moet voor het Internationaal Strafhof in Den Haag terechtstaan op verdenking van oorlogsmisdaden. De rechters van het hof maakten gisteren bekend dat er „substantiële redenen” zijn om aan te nemen dat Lubanga schuldig is.

Twee maanden geleden begon een eerste bevestigingszitting; de uitspraak gisteren vormde hiervan het slot. Nu volgt een proces waarin een zwaardere bewijslast geldt. Dat wordt het eerste proces uit de geschiedenis van het hof.

Eind augustus formuleerde de aanklager de eerste tenlastelegging tegen Lubanga. Daarin werd hij aangeklaagd voor het ronselen en registreren van kindsoldaten (onder de 15 jaar) en hun inzet in de gewapende strijd. Hij zou deze oorlogsmisdaden tussen 2002 en 2003 hebben begaan in de Oost-Congolese regio Ituri als leider van de Hema-rebellenbeweging UPC en de militaire vleugel daarvan, de FPLC. Volgens de rechter van het hof, Claude Jorda, was er sprake van „systematische praktijk”.

Gekleed in een limoengroen Afrikaans gewaad woonde Lubanga de zitting gisteren bij. Zijn advocaat vertelde dat zijn cliënt ontevreden is over zijn isolement. Lubanga is de eerste en enige verdachte die in handen is van het hof. Volgens de advocaat heeft hij enkel contact met de voormalige leider van Liberia, Charles Taylor. Die zit in dezelfde Haagse gevangenis in afwachting van zijn berechting voor het VN-Hof voor Sierra Leone.

In het grondstofrijke Congo vond tussen 1998 en 2003 strijd plaats tussen verscheidene rebellengroepen, facties, stammen en buurlanden. Daarbij vielen ongeveer 4 miljoen doden, onder wie velen door honger en ziekte. In Ituri vielen naar schatting sinds 1999 60.000 doden.

Mensenrechtenorganisaties willen dat de tenlastelegging tegen Lubanga wordt uitgebreid met moord, verkrachting en marteling. Plaatsvervangend hoofdaanklager Bensouda zei gisteren dat ze verwacht in de loop van dit jaar een tweede onderzoek te openen naar oorlogsmisdaden begaan in Congo. Het Strafhof werd in 2002 in opgericht als het eerste permanente tribunaal voor de berechting van genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. (AP, Reuters)