Dvd’s voor niet-festivalgangers

Zelfgebrande dvd’s van diverse filmmakers zijn te koop in de Hilton dvd-shop.

Er wordt veel experimenteel werk aangeboden, zoals superlowbudget sciencefiction

Restistance[s] – acht originele korte films uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Filmmakers die een centje willen bijverdienen, kunnen terecht op het International Film Festival Rotterdam (IFFR), dat nog tot en met het weekeinde duurt. Zag je regisseurs vroeger met een zware filmspoel onder de arm over de West Kruiskade snellen, nu kunnen ze hun zelfgebrande dvd’tje achterlaten in de dvd-shop in het Hilton Hotel, waar het te koop wordt aangeboden. Een groot deel van het bedrag komt bij de filmmaker zelf terecht. ‘Support your local artist’ dus. Daar hoeft geen Hubert Bals Fonds of ander bedreigd subsidiekanaal aan te pas te komen.

Wat ligt er zoal op de tafels uitgestald? Er blijkt veel experimenteel werk te worden aangeboden, van Oostenrijkers als Peter Tscherkassky, Remi en Kurt Kren die op het dvd-label Index zijn uitgebracht, tot obscuurder werk van Franse kunstenaars als Mikaël Rabetrano. Een van die dvd’s heet Black Light, een passende titel voor het vreemde lichtspel dat wordt gespeeld. Sommige films zijn zonder camera opgenomen. In plaats daarvan wordt er direct op het filmmateriaal gekrast.

Alles kan zo ineens film worden: een krasje, een haartje of een luchtbel op het celluloid wordt zo uitvergroot dat het springlevende organismen lijken. Het doet denken aan een biologieles, met al die krioelende cellen en opgerekte membranen. Zo wordt film ineens een microscoop waar je, als je in de juiste stemming bent, lang naar kunt blijven kijken. Het is superlowbudget sciencefiction.

Black Light is uitgebracht door het Franse Lowave label, dat een verzamelpunt wil zijn voor al die mensen die in hun eentje met celluloid in de weer zijn. Meestal kost het miljoenen en veel mankracht om een film te maken, maar het kan ook alleen. Geen speelfilm met veel special effects, maar een beetje zoals Georges Méliès zijn eerste films maakte – een soort knutselen op hoog niveau.

Je kunt dus een film zonder camera maken, maar ook zonder film zelf. Sommige kunstenaars omzeilen het celluloid en werken alleen met het licht, zoals te zien is in Speed of Light, een programmaonderdeel van het IFFR dat zich buiten de bioscoopzaal afspeelt.

Het mooist is de Camera Lucida in V2_ Instituut voor de Instabiele Media. Deze keer geen biologieles, maar een natuurkundige proef, waarbij zonlicht wordt nagebootst met behulp van hoge geluidsgolven die de vloeistof in een bol ultrakort laten oplichten. De ongrijpbare trillingen schijnen zo heet te worden als de zon en natuurkundigen hebben het vluchtige fenomeen nog niet kunnen verklaren.

De thuisblijvers kunnen toch iets van het festival meekrijgen dankzij een geheel andere manier van filmvertoning: Mine, interactieve tv van KPN. Tijdens het festival kun je met Mine premièrefilms thuis op je eigen tv bekijken, maar dat kost je een flinke duit. In het Hilton, waar een proefopstelling te zien is, liep het de eerste dag nog niet storm. Misschien komt het omdat je een filmticket moet laten zien om binnen te komen, dus festivalhaters, toch het potentiële klantenbestand van Mine, zullen eerst een kaartje voor een film moeten kopen.

Pas dan krijg je toegang tot het Hilton, waar de liefhebbers ook dvd’s kunnen kopen met korte films uit minder bekende filmlanden als de Verenigde Arabische Emiraten (Wet Tiles) en Irak (Allahu Akbar). Wet Tiles wisselt beelden af van een zich kammende vrouw met die van het snijden in een dode kip. ‘Deze film bevat shockerende beelden’, waarschuwt regisseuse Lamya Hussein Gargash bezorgd aan het begin. Allahu Akbar is een Irakees/Amerikaanse coproductie (het kan dus toch), dat alleen maar bestaat uit hypnotiserende ruiten, cirkels en sterren. Een abstract lijnenspel dus, afkomstig van een land dat op de rand van burgeroorlog staat. Over verrassingen gesproken.

    • Mariska Graveland