Doelwit Litvinenko

lit.jpgHet portret van de met polonium vergiftigde FSB-overloper Litvinenko werd als schietschijf gebruikt door speciale eenheden. Een Poolse krant kwam met beelden van Sergej Mironov, voorzitter van de Federatieraad (senaat), die in november medailles uitdeelt onder de winnaars van een schietwedstrijd voor speciale troepen. En op wie schoten de jongens? Juist.  

Het gaat om de particuliere stormbaan Vitjaz, verzekert het Kremlin nu zichtbaar transpirerend. Dat speciale troepen daar een wedstrijd hielden was toeval, zegt directeur Lisjoek. Hun eigen stormbaan was in verbouwing, dus sprong Lisjoek bij voor zijn oude kameraden. De eigenaar van Vitjaz had geen idee dat hij op Litvinenko schoot. Gewoon een boeventronie, dacht hij; hij kocht naar eigen zeggen 1.500 Litvinenko-schietschijven op de markt.

Op YouTube circuleert deze promotievideo van Vitjaz. Die video stamt al uit 2002. In de traditie van Russki bardak ontkent de commandant  van de speciale eenheid nu weer dat zijn jongens er ooit hebben getraind, lees hier maar. Een foto met schietschijf-Litvinenko is snel van de website van de stormbaan gehaald.

mironov.jpgEnfin, helder: op een nauw met ‘de organen’ verbonden stormbaan was Litvinenko al vijf jaar in gebruik als schietschijf. En waarschijnlijk ook elders: Litvinenko was als schietschijf kennelijk in massaproductie genomen. Dat  stormbaan Vitjaz particulier is, maakt geen verschil: het probleem met het huidige Rusland is juist dat staat, bedrijfsleven en zelfs maffia zo moeilijk van elkaar zijn te onderscheiden.

Litvinenko stond al heel lang hoog op de shit, hit- en haatlijsten van de siloviki. En het kopje thee met polonium kwam toch gewoon uit die hoek, zo lijkt Scotland Yard te denken. Dan volgt dus weer die akelige vraag: wat wist Poetin? Niets, dan in Russische staat een chaos. (waar veel op wijst)  Iets, dan is Poetin een moordenaar.  

UPDATE: Zelf was ik in april 2003 te gast in de Vitjaz-kazerne te Balasjicha, herinner ik me nu. Ik zag daar hoe de mannen huishielden in een oefendorp met oefenterroristen. Vitjaz was actief geweest in de Kaukasus, hoorde ik, maar ook inzetbaar bij gevangenisopstanden en muiterijen. Ik was onder de indruk van de enorme dichtheid aan slogans en leuzes: hier geloofden ze nog in ouderwetse indoctrinatie. ‘Vitjaz: werk voor echte kerels’, ‘Mobiel en betrouwbaar’, ‘Brood is heilig’. Zelf mocht ik schieten met kalasjnikovs en zware veldmitrailleurs. Portretten van Litvinenko kan ik me niet herinneren, maar het was een dolle middag. 

    • Coen van Zwol