De Palestijnen zijn in een diep zwart gat gevallen

Volgens een recente peiling denken veel Palestijnen dat de burgeroorlog is begonnen.

Is de interne machtsstrijd belangrijker geworden dan de Palestijnse zaak?

Gewapende Palestijnen van de Al-Aqsa Brigades, gelieerd aan de Palestijnse president Abbas, ontvoeren een lokale Hamas-leider. Ze stormden zondag een bank in Nablus binnen en grepen Fayyad al-Arba voor het oog van verbijsterde cameraploegen en omstanders. Foto AP Palestinian militants from Al-Aqsa Martyrs' Brigades kidnap Fayyad al Arba, a local Hamas leader, center, in the West Bank town of Nablus, Sunday, Jan. 28, 2007. The Palestinian militants allied to President Mahmoud Abbas marched into a downtown bank Sunday and snatched al Arbaa in front of news crews and startled tellers, as violent confrontation between Abbas' Fatah movement and the radical Islamic Hamas spilled over from the Gaza Strip into the West Bank. (AP/Nasser Ishtayeh) Associated Press

Sufian Abu Zeida, tot een jaar geleden de Palestijns minister voor Gevangenenzaken, is nog altijd geschokt en gedesillusioneerd. Als hij twee weken geleden in Gazastad zijn vrouw en kinderen niet was gaan ophalen van de woensdagse textielmarkt had hij zijn familie nooit meer gezien.

Nauwelijks was hij vertrokken of de Al-Qassambrigades van Hamas omsingelden zijn huis en dat van de buren en executeerden alle aanwezigen, onder wie Mohammed Graib, hoofd van de Preventieve Veiligheidsdienst. „Wij Palestijnen zijn in een diep, zwart gat gevallen. Mij is verteld dat de Qassambrigades lachten toen zij mijn vriend Mohammed Graib vermoordden”, vertelt Fatahleider Abu Zeida, die nu met zijn familie in Ramallah verblijft. Zijn huis in Gazastad is door de gewapende vleugel van Hamas vernietigd. In de ogen van Hamas is Abu Zeida, die bevriend is met de Israëlische ministers en jarenlang de Israëlisch-Palestijnse liaison was, een zetbaas van de Verenigde Staten en Israël.

Tijdens onze laatste ontmoeting in januari 2006 – vlak voor de verkiezingsoverwinning van Hamas – was hij al pessimistisch. Hij wist voor het einde van de campagne al dat het verdeelde, verzwakte en gecorrumpeerde Fatah verslagen zou worden. „Maar wat ik niet had verwacht is de haat en de wreedheid waarmee wij nu worden aangevallen. Dat heb ik nog nooit meegemaakt tussen Palestijnen. Maar een burgeroorlog... Ik weet het niet. Ik bid dat ons dat bespaard blijft”, zegt hij in Ramallah waar dagelijks gedemonstreerd wordt tegen het geweld, de chaos en de bezetting. Volgens een recente peiling van de Al-Najaf Universiteit in Nablus denkt een meerderheid van de Palestijnen dat de burgeroorlog is begonnen.

Van donderdag tot gisteren zijn bij de gevechten tussen Qassambrigades en eenheden van de Nationale en Preventieve Veiligheidsdiensten in Gazastad 30 doden gevallen. Meer dan 50 mensen raakten gewond en als reactie werden in Hebron en Nablus Hamasleiders ontvoerd. Hamas zegt zich te verdedigen tegen staatsgrepen van Fatah, dat wordt geholpen door de VS. Fatah beschuldigt de Hamasregering van wanbeheer, vriendjespolitiek en corruptie. Fatah zegt dat Hamas wordt gefinancierd door Iran en, erger nog, die gelden alleen gebruikt om Hamasleden te betalen. Hamas is bovendien tot de conclusie gekomen dat Fatahpresident Abbas bereid is „de zionistische entiteit” te aanvaarden en de Hamsregering wil dwingen dat ook te doen.

Voor Bassem Eid, directeur van Palestian Human Rights Monitoring Group, staat vast dat Hamas en Fatah bezig zijn „de Palestijnse zaak te vernietigen”. Van bemiddelingspogingen van de Saoedische koning Abdullah in Mekka verwacht hij weinig.

„Fatah heeft de verkiezingsnederlaag nooit verwerkt, de strijders van weleer voelen zich afgedankt. En Hamas voelt zich in het nauw gedreven door de internationale boycot. Voeg daarbij de cultuur van geweld en de chaos is verklaard. De intifadah heeft zijn richting totaal verloren. De interne machtsstrijd is belangrijker geworden dan de Palestijnse zaak.”

Abu Zeida: „De internationale gemeenschap heeft niet geholpen. Wat heeft Abbas nou voor elkaar kunnen krijgen bij de Amerikanen en de Israëliërs? Helemaal niets, hij heeft alleen maar woorden gehoord.” Eid: „Abbas is een zwak leider. Maar het is waar; er is geen nederzetting op de Westelijke Jordaanoever ontruimd, er is geen gevangene vrijgelaten. Dit geweld is gevoed door armoede, onderdrukking en ontberingen.”

David Landau, hoofdredacteur van het dagblad Ha’aretz constateerde onlangs dat de „Palestijnse broederstrijd en Hamas voor Israël garanties zijn om niet te hoeven meewerken aan een Palestijnse staat”. Efraim Inbar, directeur van Begin-Sadat Centrum voor Strategische Studies, gaat verder. „De Palestijnse anarchie biedt Israël een niet te missen kans om de wereld te overtuigen van de onzin van een Palestijnse staat, een idee dat van meet af aan op ondeugdelijke veronderstellingen was geschoeid. Palestijnen zijn niet in staat een land op te bouwen”, aldus Inbar.

Met zulke analyses zijn Palestijnen als Abu Zeida en Eid het fundamenteel oneens. Maar, constateert Bassem Eid: „Wij Palestijnen moeten dit bloedvergieten stoppen, want we zijn bezig onze laatste kans op zelfbestuur te verliezen. Als we het nu verknallen, verknallen we het voor altijd.” Abu Zeida: „Ik ben nog nooit zo somber geweest.”