‘Wij belichamen de hoop van miljoenen mensen’

Hoop en optimisme bij de ledenvergadering van de VVD, afgelopen weekeinde. De kans is groot dat de partij niet mee regeert. Maar zolang het kabinet „per ongeluk goede ideeën heeft, werken we mee.”

„Nou, de wonden zijn nu wel gelikt”, zei de Haagse wethouder Frits Huffnagel. Hij riep op het podium de twaalf lijsttrekkers om zich heen die namens de VVD campagne gaan voeren voor de verkiezingen van de Provinciale Staten op 7 maart. Om hén moet het de komende weken gaan, zei Huffnagel. „De belangrijkste verkiezingen zijn altijd de verkiezingen die voor ons liggen.”

Zaterdag kwam de VVD bijeen op sportcomplex Papendal, voor de halfjaarlijkse algemene ledenvergadering. Duidelijk moest zijn dat de liberalen niet langer achterom wensen te kijken naar 2006. De VVD heeft belangrijkere dingen te doen dan terugblikken. Het afgelopen jaar was „merkwaardig” ( zei Mark Rutte), „lastig” (voorzitter van de senaatsfractie, Uri Rosenthal), en „interessant” (Huffnagel, die eraan toevoegde dat Chinezen hun vijanden een interessant jaar toewensen).

VVD-leider Mark Rutte deed in zijn toespraak voor de verzamelde partijleden wat hij het liefst doet: praten over optimisme en toekomstgeloof. „Boosheid op onszelf maakt plaats voor gedrevenheid”, zei Rutte. „Gedrevenheid en strijdvaardigheid om op te komen voor al die mensen die iets van hun leven willen maken.”

De dramatische verkiezingsuitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen op 22 november werd op Ruttiaanse wijze omgebogen tot iets dat bijna leek op een overwinning. Natuurlijk, de VVD had zes Kamerzetels verloren en had het in twintig jaar niet zo slecht gedaan, maar de resterende 22 Kamerzetels konden wel eens een ‘enorm gewicht’ krijgen. „Als de formatie de kant opgaat die nu dreigt, dan zullen veel meer mensen een beroep doen op de VVD om hun stem te laten horen. Dan belichamen wij de hoop van al die mensen die snakken naar meer vrijheid, dan worden wij de spreekbuis van miljoenen!”

De VVD wil zich nu vasthouden aan de toekomst, maar het verleden blijft de partij achtervolgen. Drie partijleiders had de VVD in 2006, twee verkiezingsnederlagen en een strijd om het lijsttrekkerschap die de partij tot op het bot verdeelde. De littekens van dat schisma blijven zichtbaar. De verslagen kandidaat, demissionair minister Rita Verdonk, deed in november ná de verkiezingen een wilde gooi naar het partijleiderschap en is daar, volgens adviseurs, nog steeds op uit. Het kostte Verdonk na een turbulente heidesessie met de Tweede-Kamerfractie vorige week maandag haar stichting Stem Rita Verdonk.

De lucht tussen Rutte en Verdonk is geklaard, zei Rutte na afloop van de vergadering. „Rita gaat zich storten op haar Kamerlidmaatschap, daar heeft ze enorm veel zin in. Als ze VVD-leider wil worden, dan mag dat. Als er weer verkiezingen om het lijsttrekkerschap zijn.” Tijdens de vergadering zaten Rutte en Verdonk samen op de voorste rij, met Uri Rosenthal tussen hen in. Na afloop bleven ze in de grote zaal achter, omringd door hun eigen politieke vrienden.

Rita Verdonk gaat als Kamerlid het woord voeren over onderwijs. Tot nu toe lijkt ze nog wat uit de wind te worden gehouden. Toen VVD-leden in een vragenrondje de fractie vroegen wat de onderwijsplannen waren, voerde niet Verdonk (nr. 2) maar Kamerlid Halbe Zijlstra (nr. 19) het woord.

De VVD rest niets anders dan te wennen aan het idee dat zij na twaalf jaar regeren binnenkort weer een oppositiepartij zal worden. De partij heeft de afgelopen maanden gebruikt om een strategie af te spreken. Er zal constructief meegewerkt worden met een nieuw kabinet, zolang het „per ongeluk” goede ideeën zijn. Keihard oppositie voeren is er niet bij, elk plan zal „langs de liberale meetlat” gelegd worden: geeft het mensen vrijheid om eigen keuzes te maken, geeft het kabinet mensen voldoende vertrouwen, en gaat het kabinet een verantwoordelijk beleid voeren? Rutte: „Wij zijn niet van de school: Stem tegen, stem VVD”.

    • Guus Valk