Wie was nu de ware Judy of Judica Mendels?

Ed van Thijn: Judica/Judy. Augustus, 126 blz. €12,90

****-

In zijn vorige boek, 18 adressen, schreef Ed van Thijn (1934) over de plaatsen waar hij als jongen in de oorlog ondergedoken had gezeten. Zijn nieuwste boek, Judica/Judy, gaat over de vrouw die, nadat hij op het laatste adres verraden was en twee maanden in het Huis van Bewaring in Zwolle had gezeten, zijn pleegmoeder werd. Judica Mendels – later Judy – was leidster in het weeshuis van Westerbork.

Zestig jaar na de oorlog probeert hij haar via Google terug te vinden. Hij ontdekt dat ze naar de VS is gegaan, waar ze hoogleraar Duits werd en dat ze in 1995 is overleden. Van Thijn ontdekt ook dat ze een pleegdochter had, Elena Szirmai, een pianiste, en – naar later blijkt – een dochter van een in 1946 naar Nederland gevluchte Hongaar.

In Judica/Judy vertelt Ed van Thijn over zijn ontmoetingen met Elena Szirmai en over de herinneringen die zíj aan Judica Mendels heeft. Die zijn vreselijk. Voor Elena was Judica, of Judy, een bedillerige en dominante nep-pleegmoeder, die haar verbood om met kinderen van haar leeftijd om te gaan en haar dwong om thuis te zitten, zonder tv. Van Thijn schrikt van de foto’s die Elena hem laat zien: een excentrieke vrouw in bonte jurken, een raar hondje op schoot.

Judica/Judy is een dun boek, maar het had ook tien keer zo dik kunnen zijn – zo sterk en zo prachtig is het verhaal. Toch is het goed dat Van Thijn zich beperkt heeft. Hij is geen groot stilist en ook geen romancier. Hij geeft de feiten voor wat ze zijn. De lezer kan de rest zelf bedenken.

Jannetje Koelewijn