Vlok Nel: het hele oeuvre

Concert: Gert Vlok Nel. Gehoord: 28/1 Paradiso Amsterdam. Herhaling: 30/1 Oosterpoort Groningen; 1/2 Roepaen Ottersum; 2/2 013, Tilburg.

Als je niet beter wist zou je kunnen denken dat het singer/songwriter-genre een recente vinding was, afkomstig uit Zuid-Afrika. Daar immers komt Gert Vlok Nel vandaan. Deze man met gitaar zingt en speelt de verhalende stijl zo authentiek en eigen, dat het zijn eigen bedenksel lijkt. Gistermiddag in Paradiso, Amsterdam maakte Vlok Nel zijn debuut als muzikant voor een devoot en muisstil publiek.

Dit was niet Vlok Nels debuut op de Nederlandse podia, want als dichter is hij hier al eerder geweest. Het verhaal van Vlok Nel is wonderbaarlijk. Hij publiceerde in 1993 de dichtbundel Om te lewe is onnatuurlik (‘Om te leven is onnatuurlijk’), en hij kreeg er belangrijke prijzen en andere erkenning voor. In 1998 maakte hij een cd, Beaufort-Wes se Beautiful Woorde. Die cd verscheen hier pas na acht jaar, eind vorig jaar, dankzij de bemoeienis van documentairemaker Walter Stokman, die in Zuid-Afrika een film over Gert Vlok Nel had gemaakt.

Vooralsnog heeft Gert Vlok Nel na die ene dichtbundel nooit meer een gedicht geschreven. En na die ene cd heeft hij geen nummer meer opgenomen. Hij heeft in eigen land een bescheiden cultstatus als muzikant en treedt op tijdens alternatieve rockfestivals.

Live speelt hij samen met een bassist die vloeiend door zijn liedjes laveert. Nagenoeg onbeweeglijk staat de knoestige Vlok Nel met zijn akoestische gitaar achter de microfoon. Hij zingt Engels en Zuid-Afrikaans door elkaar heen, soms binnen één zin (‘bijwoordloze hangover’). Van de eerste paar liedjes verscheen de vertaling op een groot scherm. Ze bleken vol treinen en zee te zitten. Maar de meeste nummers bleven onvertaald en ook dat was geen probleem: deze stem hoef je niet te verstaan om daarvan in de ban te raken.

Vlok Nels stem heeft een zindering die ieder woord een lading geeft. Woord en gitaarklank zijn zo vervlochten dat niet meer duidelijk is waar de een ophoudt en de ander begint. Door die doordravende cadans van bijvoorbeeld het lange openingsnummer Waarom Ek Roep Na Jou Vanaand ontstaat een associatie met Dylans Subterranean Homesick Blues.

Al zijn acht nummers speelde Gert Vlok Nel gistermiddag, plus de Pussycat-cover My Broken Souvenirs. Dat smaakte naar meer. En er is hoop: naar verluidt heeft hij onlangs twee nieuwe liedjes geschreven.

    • Hester Carvalho