Vermoord op geliefd slagveld

Zuid-Afrika rouwt om de vrijdag vermoorde historicus David Rattray. Hij vond zijn dood op het slagveld dat hij bestudeerde.

Historicus Rattray (Foto AP) This is an undated family photo of David Rattray. The rate of violent crime in South Africa was once again in the spotlight Saturday Jan. 27, 2007 after the murder of Rattray, an expert on the 1879 Anglo-Zulu war and colorful tourist personality who helped put the South African battlefields on the international map. (AP Photo/ho) ** EDITORIAL USE ONLY NO ARCHIVES NO SALES ** Associated Press

Een hoed, een kaki shirt, veldschoenen. Dat was de outfit waarin de Zuid-Afrikaan David Rattray (48) zijn verhalen vertelde over de oorlog tussen de Zulu’s en de Britten in 1879. Tientallen, soms honderden toehoorders tegelijk nam hij terug de geschiedenis in als hij sprak aan het kampvuur. Of gezeten op een rots met achter zijn rug de eindeloze vergezichten van het noorden van KwaZulu Natal, het toneel van de historische veldslagen.

Dat was ook de plek waar hij vrijdagavond werd vermoord. Zes gewapende mannen liepen zijn Fugutive’s Drift Lodge binnen. Twee schoten werden afgevuurd. Eén raakte Rattray in de borst terwijl hij zijn vrouw probeerde te beschermen. Zij bleef ongedeerd. De politie onderzoekt nog of Rattray slachtoffer is van een mislukte overval of van een sluipmoord.

David Rattray was de eerste blanke verteller die het verhaal van de slag bij Isandlwana beschreef uit het perspectief van de Zulu’s. Hij sprak hun taal vloeiend. De Britten verloren op 22 januari 1879 in één dag 1.200 man. De slag geldt als een van de grootste koloniale nederlagen. De slag werd later verfilmd in Zulu met Michael Cain en Stanley Baker in de hoofdrol.

Rattray had beroemde toehoorders. Een van zijn gasten was de Britse prins Charles. Hij bezocht de lodge samen met prins Harry in 1997, vlak na de dood van prinses Diana. Charles zou dikke tranen hebben gehuild bij het horen van Rattrays vertellingen. De prins schreef het voorwoord van het boek waar Rattray de laatste twee jaar aan werkte. A Soldier Artist in Zululand is gebaseerd op de recente ontdekking van 120 schilderijen die in de oorlog werden gemaakt door een Britse luitenant.

Rattray was een grote trekpleister voor toerisme in KwaZulu Natal. Hij bestuurde onder meer een organisatie die duizenden omwonenden hielp met het maken van ambachtswerk. De moord op Rattray heeft in Zuid-Afrika veel emoties losgemaakt. Familieleden maar ook politici en beroemde zakenmensen uitten hun afschuw.

Afgelopen weekend ontvingen tienduizenden mensen een sms waarin stond: „Als u denkt dat misdaad in dit land uit de hand loopt, stuur dan ‘ja’ naar 33588.” Het bericht was een verwijzing naar een uitspraak van president Thabo Mbeki. Hij zij eerder deze maand in een televisie-interview dat de misdaad in het land „onder controle” is. Rattrays vrouw zei over de moord: „Deze beroemde zoon van Afrika vult nu de onacceptabele lijst aan van gedode landgenoten.”