Uit de rails

Nu bij testritten op Randstadrail binnen een week twee voertuigen zijn ontspoord, is de onveiligheid van dit vervoer niet slechts een kwestie van ‘gevoel’ van de passagiers, zoals een persbericht van de organisatie ten onrechte beweerde. Gelukkig zaten er geen reizigers in de treinen om de gevolgen van de fouten aan den lijve te voelen. Het bovengrondse railsysteem tussen Den Haag, Zoetermeer en Rotterdam is domweg niet deugdelijk. Het traject werd (gedeeltelijk) gesloten nadat rond november de lichte treinstellen binnen een maand vier keer uit de rails waren gelopen. Bij een van die incidenten raakten zeventien passagiers gewond. Het is zaak om met de testritten door te gaan tot zich geen ontsporing meer voordoet.

Het moet Randstadrail er niet slechts om te doen zijn met sussende woorden ‘het gevoel van onveiligheid’ bij de passagiers weg te nemen, maar om de onveiligheid zelf bij de kop te pakken.

De Inspectie voor Verkeer en Waterstaat was naar eigen zeggen niet op de hoogte van veiligheidsproblemen toen zij het sein voor Randstadrail op groen zette. De medeverantwoordelijke Haagse wethouder Pieter van Woensel vond dat er aan de Inspectie geen problemen gemeld hoefden te worden als die al waren opgelost. Na zes ontsporingen is dat verweer weinig overtuigend.

Het ontwerpen en aanleggen van een treinsysteem over bestaande en nieuw aangelegde rails in het zuiden van de Randstad is geen technisch hoogstandje. Lightrail functioneert probleemloos in stedelijke gebieden in de hele wereld. Het is dus alleszins de moeite waard om na te gaan hoe het in Zuid-Holland mis kon gaan. Alarmerend daarbij is dat voor verschillende incidenten verschillende oorzaken worden genoemd. Het kan liggen aan gebrekkige wissels, slecht gelaste spoorstaven en aan een ondeugdelijke koppeling tussen de rijtuigen. De Inspectie, de Raad voor de Veiligheid en andere onderzoeksinstanties moeten ook nagaan of dit lightrailsysteem niet te snel en te slordig in elkaar is gezet. Volgens in de Volkskrant gepubliceerde notulen werd ondanks eerdere storingen grote druk uitgeoefend om het besluit te nemen op 29 oktober vorig jaar te gaan rijden. Er waren veel autoriteiten bij dit besluit betrokken: Randstadrail, vier gemeenten, een stadsgewest en de vervoerder HTM. Misschien konden deze autoriteiten zich achter elkaar verschuilen.

De lightrailperikelen zijn niet uniek. Er doen zich meer problemen voor nu het haastige bouwen in deze tijd van economische voorspoed een zo hoge vlucht neemt. Onvoorziene verzakkingen, gebouwen en parkeergarages in Amsterdam, Rotterdam en Almelo die wegens gevaarlijke scheuren moeten worden ontruimd. Vaak wordt met te veel optimisme gepland, en onder grote druk om zoveel mogelijk zo snel mogelijk tegen een zo laag mogelijke prijs tot stand te brengen. Het project wordt tegen hogere kosten en later dan bedoeld opgeleverd, soms met ernstige defecten. Vaak was de besluitvorming versplinterd. Hier is meer aan de hand dan door een enkele onderzoekscommissie kan worden opgelost.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het hoofdartikel Uit de rails (29 januari, pagina 7) is sprake van gebouwen en parkeergarages in Amsterdam, Rotterdam en Almelo die wegens gevaarlijke scheuren moeten worden ontruimd. Almelo is ten onrechte genoemd. Bedoeld is een parkeergarage in Hengelo.