Met een paar helpdesks hele zorgsector beheren

De verzakelijking van de zorgsector biedt technische dienstverlener Imtech groeimogelijkheden in een sector die niet afhankelijk is van de economische conjunctuur.

Als het aan Aart van Gelder lag, zou hij wel weten hoe de Nederlandse zorg georganiseerd moest worden. Dan hoefde een patiënt nooit meer drie keer hetzelfde verhaal aan steeds weer een andere arts te vertellen, kwamen medische dossiers en foto’s met één muisklik tevoorschijn, werkten alle ziekenhuizen in Nederland met hetzelfde administratieve en medische informatiesysteem, konden veel patiënten thuis via de pc of televisie een arts raadplegen en werden dementerende mensen permanent in hun eigen huis elektronisch bewaakt, en kon je je bloedruk laten meten door thuis even in te loggen bij een medische helpdesk.

Zo ver is het nog lang niet, maar met de modernste technologie is alles mogelijk, zegt Van Gelder, directeur projecten van technisch dienstverlener Imtech. De gezondheidszorgdivisie van Imtech (250 werknemers, circa 80 miljoen euro omzet in 2005) groeit razendsnel: vorig jaar met zo’n 30 procent. Inmiddels behaalt Imtech 12 procent van zijn totale omzet in Europa (2,5 miljard euro) uit de zorg.

De zorg, zo vermoedt Van Gelder, zal voor Imtech net zo belangrijk worden als de kantorenmarkt, die goed is voor eenderde van omzet. Belangrijk verschil is dat het optimaliseren van ziekenhuizen en zorginstellingen nog enkele decennia een groeimarkt blijft, terwijl de kantorenmarkt om de paar jaar een dip laat zien in tijden van economische malaise.

Imtech speelt in op de verzakelijking van de zorgsector. „Sinds de invoering van de marktwerking in de zorg moet alles efficiënter, omdat de zorg in toenemende mate verantwoordelijk wordt voor haar eigen budget.” Technologie kan helpen de zorg betaalbaar te houden, aldus Van Gelder. „We gaan toe naar ziekenhuisafdelingen waarbij de patiënt thuis verzorgd wordt en via technologie in de gaten wordt gehouden. Ziekenhuizen zijn in de toekomst alleen nog in gebruik voor operaties, eerste hulp en botbreuken.”

Informatietechnologie gaat een steeds grotere rol spelen in ziekenhuizen en verpleeginstellingen: hield Imtech zich tot enkele jaren geleden vooral bezig met zaken als technisch onderhoud, elektrotechniek, licht en klimaat, nu koppelt de technisch dienstverlener onder meer de gegevens van verschillende maatschappen in ziekenhuizen aan elkaar, neemt het taken over van technische diensten en zorgt het dat de energierekening binnen redelijke grenzen blijft.

Maar er kan nog veel meer geoptimaliseerd worden. Met diverse ziekenhuizen is Imtech in gesprek over veiligheid. „Het komt te vaak voor dat er in ziekenhuizen en verpleeginstellingen wordt gestolen en dat personeel en patiënten worden lastiggevallen. Met verbeterde toegangscontrole voorkom je dat. Dat kan vrij eenvoudig, bijvoorbeeld door een bezoeker met een chip alleen toegang te geven tot de afdeling waar hij moet zijn.” Ook simpele zaken als het onderhoud en beheer van bedden is met behulp van technologie te verbeteren. Van Gelder: „Ik ken een ziekenhuis dat mensen in dienst heeft om uit te zoeken waar bedden zich bevinden en terug te brengen naar de juiste afdeling. Dat kan sneller met een chip.”

Het koppelen van gegevens is hard nodig, betoogt Van Gelder. „Eenderde van de tijd in ziekenhuizen wordt nu besteed aan het opzoeken van gegevens, nog eens eenderde aan het invoeren van gegevens, want dat gebeurt vaak drie of vier keer, steeds op verschillende afdelingen.” En dat dubbele werk veroorzaakt fouten, zo blijkt uit een in 2004 uitgevoerd onderzoek van het NIPO: 800.000 Nederlanders zijn ooit slachtoffer geworden van een medische fout. Bij 44 procent ging het om verkeerde medicijnen, bij 24 procent om een verkeerde operatie of behandeling. Als gevolg van medische fouten raakten in totaal 36.000 Nederlanders volledig arbeidsongeschikt. De faalkosten worden geschat op 1,4 miljard euro per jaar. Vermoedelijk dit jaar wordt het langverwachte Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) landelijk ingevoerd, dat veel fouten moet voorkomen.

Ook buiten zorginstellingen wordt, om de vergrijzing betaalbaar te houden, de druk op de knop die snel hulp brengt steeds belangrijker. Zo ontwikkelde Imtech de Human Assisting Service, een netwerk voor dienstverlening in en rond woningen, ziekenhuizen en verpleegtehuizen. Via intelligente communicatie kan er contact worden gelegd met apotheken, ziekenhuizen en een helpdesk en kunnen hulpbehoevenden in de gaten worden gehouden. Van Gelder: „Op die manier kun je met een paar helpdesks heel Nederland bedienen.”

Maar meer efficiëntie in zorginstellingen is nog ver weg, vermoedt Van Gelder. „Er is veel eilandwerking in ziekenhuizen doordat verschillende maatschappen er vaak hun eigen systemen op nahouden”, aldus Van Gelder. „Idealiter zou je de systemen van alle circa honderd ziekenhuizen in Nederland willen koppelen, maar het probleem is dat veel ziekenhuizen met verschillende systemen werken. En leveranciers van IT-systemen in de zorg staan niet te springen om ons informatie te geven waardoor wij die systemen aan elkaar kunnen koppelen. De zorg moet nog heel wat wantrouwen jegens externe partijen overwinnen.”

    • Friederike de Raat