‘Fatah en Hamas vernietigen de Palestijnse zaak’

Sinds donderdag zijn bij geweld tussen Fatah en Hamas 30 doden gevallen. De interne machtsstrijd is belangrijker geworden dan de Palestijnse zaak, vrezen sommige Palestijnen.

Het huis van een Fatahleider in het noorden van de Gazastrook nadat het vrijdag door Hamasstrijders was aangevallen. Foto AP Palestinians inspect the house of a local Fatah leader that was attacked Friday by Hamas militants in the Jebaliya refugee camp, northern Gaza Strip, Saturday, Jan. 27, 2007. Gunmen loyal to the ruling Hamas government attacked the house of the local Fatah leader exchanging heavy fire, Palestinian sources said. At least 18 Palestinians have been killed and dozens wounded in factional fighting between the groups in the Gaza Strip since Thursday. (AP Photo/Hatem Moussa) Associated Press

Sufian Abu Zeida, tot een jaar geleden de Palestijns minister voor Gevangenenzaken, is nog altijd geschokt en gedesillusioneerd. Als hij twee weken geleden in Gazastad zijn vrouw en kinderen niet was gaan afhalen op de woensdagse textielmarkt had hij zijn familie nooit meer gezien.

Nauwelijks was hij vertrokken of de Izz Al-Din Al-Qassambrigades van Hamas omsingelden zijn huis en dat van de buren en executeerden alle aanwezigen, onder wie Mohammed Graib, hoofd van de Preventieve Veiligheidsdienst.

„Wij Palestijnen zijn in een diep, zwart gat gevallen. Mij is verteld dat de Qassambrigades lachten toen zij mijn vriend Mohammed Graib vermoordden”, vertelt Fatahleider Abu Zeida, die nu met zijn familie in Ramallah verblijft.

Zijn huis in Gazastad is door de gewapende vleugel van Hamas vernietigd. In de ogen van Hamas is Abu Zeida, die bevriend is met de Israëlische ministers en jarenlang de Israëlisch-Palestijnse liaison was, een zetbaas van de Verenigde Staten en Israël.

Tijdens onze laatste ontmoeting in januari 2006 – vlak voor de verkiezingsoverwinning van Hamas – was hij al pessimistisch gestemd. Hij wist voordat de verkiezingscampagne was afgelopen al dat het verdeelde, verzwakte en gecorrumpeerde Fatah verslagen zou worden. „Maar wat ik niet had verwacht is de haat en de wreedheid waarmee wij nu worden aangevallen. Dat heb ik nog nooit meegemaakt tussen Palestijnen, maar een burgeroorlog... Ik weet het niet, ik bid dat ons dat bespaard blijft”, zegt hij in Ramallah waar dagelijks gedemonstreerd wordt tegen het geweld, de chaos en de bezetting. Volgens een zaterdag gepubliceerde opiniepeiling van de Al-Najaf Universiteit in Nablus denkt een meerderheid van de Palestijnen dat de burgeroorlog is begonnen.

Van donderdag tot vanochtend zijn bij de gevechten tussen Qassambrigades en eenheden van de Nationale en Preventieve Veiligheidsdiensten in Gazastad 30 doden gevallen. Meer dan 50 mensen werden gewond en als reactie werden in Hebron en Nablus Hamasleiders ontvoerd. Hamas zegt zich te verdedigen tegen staatsgrepen van Fatah, dat wordt geholpen door de VS. Fatah beschuldigt de Hamasregering van wanbeheer, vriendjespolitiek en corruptie. Fatah zegt dat Hamas wordt gefinancierd door Iran en, erger nog, die gelden alleen gebruikt om Hamasleden te betalen en de rest laat verkommeren. Hamas is bovendien tot de conclusie gekomen dat Fatahpresident Abbas bereid is „de zionistische entiteit” te aanvaarden en de Hamsregering wil dwingen dat ook te doen.

Voor Bassem Eid, directeur van Palestian Human Rights Monitoring Group in Oost-Jerzuzalem, staat vast dat Hamas en Fatah bezig zijn „de Palestijnse zaak te vernietigen”. Van bemiddelingspogingen van de Saoedische koning Abdullah in Mekka verwacht hij weinig.

„Fatah heeft de verkiezingsnederlaag nooit verwerkt, de strijders van weleer voelen zich afgedankt. En Hamas voelt zich in het nauw gedrongen door de internationale boycot. Voeg daarbij de cultuur van geweld en de chaos is verklaard. Ik zeg het al jaren, de intifadah heeft zijn richting totaal verloren. De interne machtsstrijd is belangrijker geworden dan de Palestijnse zaak.”

Abu Zeida: „De internationale gemeenschap heeft niet geholpen. Wat heeft Abbas nou voor elkaar kunnen krijgen bij de Amerikanen en de Israëliërs? Helemaal niets, hij heeft alleen maar woorden gehoord.” Eid: „Abbas is een zwak leider. Maar het is waar; er is geen nederzetting op de Westelijke Jordaanoever ontruimd, er is geen gevangene vrijgelaten. Dit geweld is gevoed door armoede, onderdrukking en ontberingen.”

De Gazastrook is een grote gevangenis, de Palestijnse steden op de Westelijke Jordaanoever zijn omsingeld en van elkaar afgesneden. De Palestijnen wonen in enclaves. De bezetting is met het verstrijken van de jaren geperfectioneerd en voor de Israëlische regering en de belangrijkste politieke partijen zijn territoriale concessies onbespreekbaar of verbonden aan op dit moment onuitvoerbare voorwaarden.

David Landau, hoofdredacteur van het links-zionistische dagblad Ha’aretz constateerde onlangs dat de „Palestijnse broederstrijd en Hamas voor Israël verzekeringspolissen vormen, garanties om niet te hoeven meewerken aan een Palestijnse staat”. Efraim Inbar, directeur van Begin-Sadat Centrum voor Strategische Studies, zet een stap verder. „De Palestijnse anarchie biedt Israël een niet te missen kans om de wereld te overtuigen van de onzin en de onmogelijkheid van een Palestijnse staat, een idee dat van meet af aan op ondeugdelijke veronderstellingen was geschoeid. Palestijnen zijn niet in staat een land op te bouwen”, aldus Inbar.

Met zulke analyses zijn Palestijnen als Abu Zeida en Eid het fundamenteel oneens. Maar, constateert Bassem Eid: „Wij Palestijnen moeten dit bloedvergieten stoppen, want we zijn bezig onze laatste kans op zelfbestuur te verliezen. En als we het nu verknallen, verknallen we het voor altijd.” Abu Zeida: „Ik ben nog nooit zo somber geweest.”

    • Oscar Garschagen