Drie gelukkige winnaars, één mopperende vader

WIJK AAN ZEE, 29 JAN. - Alleen de vader van Teimour Radjabov vond het moeilijk om blij te zijn. Zeker, zijn zoon had een bijzondere prestatie geleverd met de eerste plaats die hij in het Corus schaaktoernooi deelde met Levon Aronian en Veselin Topalov. Maar, mopperde senior, als hij een week geleden beter had opgelet in die ene partij die hij verloor, dan had hij de hoofdprijs met niemand hoeven delen.

Gelukkig was zijn zoon realistischer. Hij begreep dat alledrie de winnaars hun geluk en hun pech hadden gehad en twijfelde er niet aan dat ze thuis in Azerbajdzjan apetrots zullen zijn. Aronian had soortgelijke gevoelens en vertelde dat hij de eerste felicitaties uit het schaakgekke Armenië al binnen had. Topalov, ten slotte, keek objectief als altijd terug. „De partij die ik afgelopen vrijdag van Svidler verloor had ik natuurlijk moeten winnen, dan had niemand me meer kunnen inhalen. Van de andere kant zat het me een paar keer mee toen jonge spelers op het verkeerde moment teveel respect voor me toonden.”

Drie winnaars was de verrassende uitkomst van een bewogen slotweekeinde. Een weekend dat begon met de beladen ontmoeting tussen Topalov en Vladimir Kramnik. De vraag of ze elkaar bij het begin van de partij de hand zouden drukken werd al snel beantwoord door een glasheldere uitwisseling van lichaamstaal. Omstuwd door een haag fotografen ging Topalov als eerste zitten met de naar binnen gekeerde blik van een man die om geen enkele reden gestoord wil worden. Kort daarna schoof Kramnik aan, alsof hij in de metro plaats nam tegenover een medepassagier waar hij in geen honderd jaar een woord mee wilde wisselen.

De partij die volgde was vooral spannend door de belangen die op het spel stonden en werd tot op het bot afgekloven. Pas toen er nog twee koningen, een pion en een paard op het bord stonden, vond Kramnik het welletjes. Hij mompelde ‘remise’ en daarop ondertekende Topalov zijn notatiebiljet.

Radjabov was de enige van de drie achtervolgers die profiteerde van de remise van Topalov. Met zwart ging hij weer eens als een wilde tekeer. Het slachtoffer was Alexander Motylev. De Rus leek een stevige stelling te hebben, totdat Radjabov er nog een schepje bovenop deed en hem alle hoeken van het bord liet zijn. Aronian liet een goede kans liggen om eveneens op gelijke hoogte te komen met Topalov. In een zo goed als gewonnen stand liet hij zich foppen door Shirov en moest genoegen nemen met remise. Peter Svidler haakte af als kanshebber op de eindzege nadat hij in 24 zetten had verloren van Loek van Wely.

De paringen in de laatste ronde hadden van tevoren uitgedokterd kunnen zijn. De koplopers speelden tegen elkaar, terwijl Aronian wit had tegen Sergey Tiviakov. De partij tussen Radjabov en Topalov was eigenlijk een bizarre vertoning. Nadat ze na veel nadenken en 26 zetten remise overeen waren gekomen, werd in de gezamenlijke analyse duidelijk dat ze allebei de hele partij thuis al eens hadden bekeken.

Aronian greep zijn tweede kans om door te schuiven naar de eerste plaats wel aan. Eerst offerde hij een pion om Tiviakov onder druk te zetten. Een tweede pion offerde hij per ongeluk, maar niet minder terecht. Tiviakov haalde de tijdcontrole nog, maar daarmee was alles gezegd.

Hoewel er drie winnaars waren ging de meeste aandacht uit naar Topalov. Hij won zijn zesde grote toernooi in twee jaar en versterkte zijn eerste plaats op de wereldranglijst. De Bulgaar was content, maar stond er niet lang bij stil. Samen met zijn manager sprak hij meer over het nieuws dat hen uit Turkije had bereikt. Tijdens een bestuursvergadering nam de FIDE een aantal pijnlijke besluiten. De match tegen Kramnik waarvoor ze twee miljoen dollar hadden bijeengebracht, gaat niet door omdat er geen tijd voor zou zijn. Daarnaast zal Kramnik in het WK-toernooi in Mexico spelen, omdat de FIDE hem een match tegen de winnaar heeft beloofd als hij niet wint. Topalov kon het nauwelijks geloven. „Het lijkt wel of er ergens is besloten dat Kramnik tot het einde der tijden wereldkampioen moet blijven. Welke sport kent een WK waarin een herkansing voor de wereldkampioen is ingebouwd als hij niet wint?”

Bovendien blijkt ook nog eens de regel geschrapt dat iedere speler met een rating boven de 2.700 de wereldkampioen kan uitdagen. Topalovs conclusie was snel getrokken. „Eerst heeft Kramnik er alles aan gedaan om Kasparov te ontlopen totdat hij met schaken stopte. Nu ben ik aan de beurt.”