Verkoop nu, ontvang later

Wat doe je als je kasteel met twee verdiepingen 14 miljard euro waard is en opdringerige kopers aan de poort rammelen om alleen de begane grond te kopen voor 10 miljard?

Hans Wijers besloot als bestuursvoorzitter van Akzo Nobel deze week dat hij zelf wel een makelaar zoekt om de benedenverdieping te verkopen. Hij doet het op zijn voorwaarden, in kleine stapjes en op zo’n manier dat hij de beste waarborgen ziet om zijn bovenste twee verdiepingen verder uit te bouwen met de opbrengst van beneden.

Akzo Nobel verkoopt zijn farmadivisie niet rechtstreeks aan investeringsmaatschappijen, maar brengt het bedrijfsonderdeel gefaseerd naar de beurs. Op die manier denkt het concern beter grip te houden op zijn eigen toekomst van verf en chemie.

De keuze is begrijpelijk. Het afscheid van de farmadivisie ging al niet van harte. De financiële markten – beleggers, bankiers, analisten – drongen jarenlang aan totdat Akzo Nobel overstag ging. De kans dat hongerige marktpartijen hun oog laten vallen op de restanten van het bedrijf, wordt misschien wel erg groot als je van de een op de andere dag al die miljarden binnenkrijgt. 10 miljard euro: daar kun je zeven maal Stork van kopen.

Hoe blijven ondernemingsbestuurders aan de bal? Wie de roep om opsplitsing volgt gaat tegelijkertijd het risico aan dat andere bedrijfsonderdelen makkelijker inwisselbaar en verhandelbaar zijn. Eerst drongen beleggers bij Philips aan op verkoop van de chipdivisie, nu kijken zij verlekkerd naar de 6 miljard euro in kas, en naar andere onderdelen.

Maar wie niet meedoet en zich te veel verzet tegen ontevreden beleggers kan evenzeer het initiatief verliezen. Bij Stork resulteert een conflict met aandeelhouders in drie supercommissarissen die nu de dienst uitmaken.

Het oer-Hollandse DSM verzon een paar jaar geleden een creatieve oplossing toen het zijn divisie petrochemie verkocht voor een bedrag dat de helft van heel DSM weerspiegelde. Het concern liet zich in termijnen uitbetalen door de Arabieren en stortte de opbrengst in een speciaal daartoe opgerichte vennootschap, mét beschermingsconstructie.

Het knippen en plakken van bedrijven is in jaren niet zo makkelijk geweest, de handel in ondernemingen draait op volle toeren. Maar groeien op de beurs is uit den boze. Beleggers willen eendimensionale bedrijven met een haarscherpe focus. Op de beurs wordt geknipt.

Buiten de beurs wordt geplakt. Daar bouwen de investeringsmaatschappijen, de moderne conglomeraten, zonder druk van andere aandeelhouders aan nieuwe combinaties waar de financiële markten straks weer in geloven.

Jeroen Wester

    • Jeroen Wester