Nieuwe kijk op Konings-Indisch

Zelfs tegen hoogbegaafde stervelingen zijn nog goede zaken te doen met de opening Konings-Indisch. Teimoer Radjabov gaf waarnemers andere ogen.

Het zou mooi zijn als de drie partijen die Teimoer Radjabov in het Corustoernooi met het Konings-Indisch won, tot een renaissance van die opening zouden leiden. Je ziet het Konings-Indisch niet vaak meer op topniveau en de belangrijkste reden daarvan is waarschijnlijk dat Kasparov het na 1998 niet meer heeft gespeeld. Als hij de opening waarmee hij zoveel prachtpartijen had gespeeld aan de kant had gezet, dan moest daar een objectieve grond voor zijn.

Die is er waarschijnlijk ook wel. Tegen God is het Konings-Indisch ontoereikend, daar ben ik van overtuigd, maar Radjabov liet zien dat er zelfs tegen hoogbegaafde stervelingen nog goede zaken mee te doen zijn.

Toen mensen als Bronstein en Boleslavski na de Tweede Wereldoorlog grote successen met het Konings-Indisch behaalden, leerden ze de schaakwereld om met andere ogen naar bepaalde stellingen te kijken. Zwart heeft een zwakke pion op d6 en geen concreet tegenspel, dus wit moet goed staan. Zo dachten klassieke schakers als Euwe er toen over, maar Bronstein en Boleslavski toonden aan dat dat oordeel oppervlakkig was en dat de zwarte stelling, als een gespannen veer, veel meer agressief potentieel had dan het op het eerste gezicht leek.

Op een andere manier geeft Radjabov ons ook nieuwe ogen. De stellingen die hij kreeg tegen Van Wely en Shirov zagen er voor mijn oude ogen foeilelijk uit. Hij moest het van koningsaanval hebben, maar hij was zijn loper van de witte velden kwijt en zonder die loper was een aanval tot mislukken gedoemd. Dat dacht ik tenminste, maar Radjabov liet zien dat de werkelijkheid anders was.

Gisteren moest Radjabov met zwart tegen Kramnik, die man die volgens mij Kasparov het Konings-Indisch heeft afgeleerd. Op het moment dat ik dit schrijf, weet ik nog niet of Radjabov het aandurft om ook tegen de grote Kramnik deze rijke, avontuurlijke, veelvormige, maar niet geheel betrouwbare opening te spelen. Als hij het doet, en er stand mee houdt, dan mogen we inderdaad een renaissance verwachten.

Misschien aangestoken door Radjabovs enthousiasme haalde Topalov tegen Ponomariov ook weer eens het Konings-Indisch voor de dag en hij won er mooi mee. Friso Nijboer deed het in B-groep tegen Bu Xiangzhi, maar helaas, hij verloor er mee. Het is geen wondermiddel.

Een aardige reclame voor het Konings-Indisch is te vinden in een afgelegen hoekje van de website van het Corustoernooi (coruschess.com). Je kunt er een ‘virtuele wandeling’ maken door de toernooizaal en het hotel waar de spelers logeren en rechtsboven in beeld zie je dan op klein formaat een stelling uit een recente partij van Manuel Bosboom uit de voorwedstrijden van het NK. Een typische Konings-Indische stelling waarin Bosboom op het punt staat een mooi offer te brengen dat typisch is voor hem en ook voor de opening.

In de volgende partij uit de B-groep van het Corustoernooi wordt de droom van iedere liefhebber van het Koning-Indisch verwezenlijkt: plotselinge activiteit van alle zwarte stukken waardoor wits koning in een spervuur terechtkomt. Voor zo’n partij neemt de ware liefhebber veel prozaïsche nederlagen voor lief.

Vladimir Georgiev - Daniel Stellwagen, Corus B 10de ronde

1. d4 Pf6 2. Pf3 g6 3. c4 Lg7 4. Pc3 0-0 5. e4 d6 6. h3 c6 7. Le3 a6 8. Le2 b5 9. cxb5 axb5 10. a3 Pbd7 11. 0-0 Lb7 12. Dc2 Straks zal wit er veel last van hebben dat zijn dame op de c-lijn tegenover de zwarte toren staat. Interessant was 12. e5 Pe8 en dan kalmpjes 13. Lf4 of scherp en tweesnijdend 13. e6 fxe6 14. Pg5 Pc7 15. Lg4. 12...Tc8 13. Tfd1 c5 14. e5 Nu is dit niet goed meer. Beter was 14. d5, al heeft zwart na 14...b4 mooi tegenspel. 14...Pd5 15. Pxd5 cxd4. Wits centrum is ingestort, wat betekent dat zwarts stukken razend actief worden. 16. De4 Lxd5 17. Dxd5 dxe3 18. exd6 exf2+ 19. Kf1 Hier en in het vervolg staat wit steeds voor een lastig dilemma. Als hij pion f2 slaat, komt zijn koning in groot gevaar en als hij de pion laat staan, is die een nagel aan zijn doodkist. 19...Pf6 20. Dd3 exd6 21. Pd4 Uit de variant 21. Dxd6 Dxd6 22. Txd6 Pe4 gevolgd door Tc2 blijkt dat zwarts aanval ook in het eindspel overweldigend kan zijn. 21...d5 22. Pxb5 Pe4 23. Lg4 f5 24. Lf3 Pg3+ Een aardige beslissing. Zwart wil zijn mooie pion f2 kwijtraken. 25. Kxf2 Pe4+ 26. Ke2 Db6

Zie nu het diagram.

Aan alle kanten wordt wit bestookt. Hij kan niet beide invalsvelden f2 en c2 dekken en staat verloren. 27. Dxd5+ Kh8 28. Lxe4 fxe4 29. Tf1 Tc2+ 30. Kd1 Td8 Wit gaf op.