Houd uw belegging in de gaten

Beleggingsfondsen worden vaak gekocht als extra spaarpotje: kopen en niet meer naar omkijken. Maar de belegger doet er goed aan het rendement in de gaten te houden.

Beleggingsfondsen zijn vaak een investering voor de langere termijn. Kopen, vasthouden en niet te vaak naar kijken, is het devies van de meeste particulieren.

Als het jaaroverzicht 2006 deze maand in de bus valt, zijn er mensen die zullen schrikken, zowel in negatieve als in positieve zin. In het jaar waarin de AEX-index een rendement behaalde van ruim 13 procent en belangrijke indices wereldwijd meer dan 10 procent stegen, behaalde een groot aantal beleggingsfondsen veel minder goede resultaten.

Aan de andere kant van het spectrum staat een aantal fondsen dat het meer dan uitstekend deed met een winst van tientallen procenten. Dat zijn vaak wel fondsen waarmee de belegger een groot risico loopt. Bovendien haalt een groot aantal fondsen niet het rendement van 8 procent, het percentage dat beurskoersen gemiddeld halen op de langere termijn, blijkt uit cijfers van Iris, de researchafdeling van Robeco en Rabobank.

Beleggingsfondsen zijn populair. Volgens de transparantiebarometer die adviesbureau Cap Gemini in oktober publiceerde, stopt circa 28 procent van de huishoudens geld in zo’n fonds, in totaal voor een bedrag van 41 miljard euro.

Met de toenemende vergrijzing in de komende decennia en de afnemende zekerheid over het pensioen gebruiken particulieren beleggingsfondsen meer en meer als extra spaarpotje voor de oudedagvoorziening.

Voor de beleggingsfondsen die wereldwijd in aandelen beleggen was het in 2006 opnieuw moeilijk om de MSCI, de index die als graadmeter wordt gebruikt, te verslaan. Bij de fondsen die in alleen in Nederland beleggen, lukte dat slechts enkele, al wisten de meeste wel een hoger rendement te behalen dat de AEX-index.

De grote uitslagen, zowel positief als negatief, waren bij de meer gespecialiseerde fondsen te zien. De investeerders die geld stopten in het Robeco Chinese Equities Fund verdienden 62,9 procent in 2006, de fondsen met als specialisme kleine- en middelgrote bedrijven in Nederland draaiden alle een rendement van meer dan 39 procent en de investeerders in fondsen voor de telecomsector of vastgoed behaalden ook tientallen procenten rendement.

Diegenen die in 2006 geld hadden toevertrouwd aan fondsen die beleggen in Japan, in biotechnologie, farmacie en gezondheidszorg of de IT-sector boekten weinig winst of zelfs verlies. Uitschieters in dat opzicht waren het ABN Amro Biotech Fund (min 14,4 procent) en de fondsen die belegden in de Amerikaanse dollar en de Japanse yen versus de euro. Beide verloren het afgelopen jaar meer dan 10 procent.

Maar een jaar is slechts een korte periode als de belegging in principe voor een langere termijn wordt aangegaan. De data van Iris laten zien dat de meeste van de Nederlandse beleggingsfondsen over een periode van vijf jaar een mager resultaat geven, veel minder dan de 8 procent die een belegging op de aandelenbeurs jaarlijks gemiddeld opbrengt.

Nu maakte de beurs in de periode 2001 tot 2006 een zeer hectische periode door. De internetbel spatte uiteen en de beurskoersen kelderden dramatisch, vooral de koersen van technologiebedrijven. De aandelenkoersen zitten sinds 2003 weer in de lift, ondanks enkele flinke correcties.

Maar toch. Dat de IT-aandelenfondsen over een periode van vijf jaar gemiddeld min 10 procent staan, is wel verklaarbaar. Maar over de afgelopen drie jaar, waarin de beurs als geheel fors omhoog ging, staan veel IT-fondsen ook in de min, aangevoerd door het Ohra Multimedia Fonds dat het rendement gemiddeld met 6,2 procent zag dalen, de afgelopen drie jaar.

Dat ook minder risicovolle fondsen het over een langere termijn moeilijk hadden, laten de wereldwijd beleggende fondsen zien die over de afgelopen vijf jaar op een kleine min of een kleine plus staan. Zij wisten wel te profiteren van de recentere koersstijgingen en over een periode van drie jaar staan ze alle in het zwart, aangevoerd door Fortis Obam met een plus van 20,1 procent.

Net als in 2006 was er in de afgelopen jaren het meest te verdienen met de fondsen voor de opkomende landen; het risico betaalde zich uit nu deze groep, waaronder China, zich snel ontwikkelt.

Inspelen op trends lijkt dus ook het devies bij beleggingsfondsen, en niet simpel kopen en vasthouden.

Daarbij kan de particulier de rendementen maar beter in de gaten houden, ook al is het geld pas nodig na de pensionering.