Herstarten in Davos

In de marge van de top in Davos proberen handelsministers de vastgelopen besprekingen over een nieuw handelsverdrag weer heel voorzichtig vlot te trekken.

Door Warren Giles en Rich Miller

Handelsministers komen deze week voor het eerst in zes maanden bijeen om te trachten een mondiale vrijhandelsovereenkomst te redden, die miljarden dollars waard is voor de wereldeconomie. De gesprekken, die in het Zwitserse Davos zullen plaatsvinden in de marges van de jaarlijkse vergadering van het World Economic Forum, hebben een bescheiden doel: de weg bereiden voor een herstart van de onderhandelingen die sinds juli stilliggen wegens gekibbel over de handel in landbouwproducten.

Topman Pascal Lamy van de Wereldhandelsorganisatie WTO (World Trade Organization) waarschuwde voor te hoge verwachtingen, hoewel hij zei dat de ministers kunnen „laten blijken” dat ze bereid zijn „tot een volledige hervatting van de activiteiten”.

Op het spel staat een akkoord dat volgens de Wereldbank minstens 96 miljard dollar in de wereldeconomie kan injecteren door barrières te slechten voor de handel in goederen en diensten. Functionarissen van de 150 lidstaten van de WTO proberen daarover al sinds het begin van de onderhandelingen in Doha (Qatar) in 2001 overeenstemming te bereiken.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei in haar openingstoespraak tot het forum dat een nieuw handelsakkoord de mondiale groei zou stimuleren. Zij riep regeringen op ‘flexibel’ te zijn om de discussies tot een succesvol einde te helpen brengen.

Haar opmerkingen vormden een echo van uitspraken van president George W. Bush eerder deze maand, waarin hij zei dat de VS en de EU hun meningsverschillen moeten oplossen om de internationale handel te bevorderen.

Achter deze plotselinge golf van activiteiten gaat volgens handelsfunctionarissen de wens schuil er niet van te worden beticht een akkoord te saboteren, dat erop is gericht de vooruitzichten van ontwikkelingslanden te verbeteren.

Voor het eerste in de geschiedenis van de internationale handelsbesprekingen verkeren de EU, de VS en Japan „in een moeilijke positie, omdat zij een interne strijd moeten voeren om hun markten te openen”, aldus de Egyptische minister van Handel Rachid Mohamed Rachid in een interview.

Handelsfunctionarissen hopen de komende maanden de brede contouren van een akkoord te kunnen presenteren, vóórdat eind juni de buitengewone bevoegdheid van president Bush afloopt om handelsovereenkomsten te sluiten zonder bang te hoeven zijn voor amendementen van het Congres. Dan zou het door de Democraten gecontroleerde Congres de kans krijgen een overeenkomst onmogelijk te maken.

De onderhandelingen mislukten in juli over de landbouw. De VS weigerden dieper in de subsidies aan Amerikaanse boeren te snijden, tenzij de EU en Japan zouden instemmen met grotere verlagingen van hun importtarieven voor landbouwproducten, en India en Brazilië de importtarieven op machines zouden verlagen. „We moeten allemaal concessies doen”, zei de Braziliaanse minister van Handel Luiz Fernando Furlan gisteren in een interview in Davos. „Brazilië is daartoe bereid.”

De bijeenkomst in Davos dit weekeinde, de eerste waarbij de Amerikaanse handelsafgevaardigde Susan Schwab, de Indiase minister van Handel Kamal Nath, de Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken Celso Amorim en de Europese Commissaris voor Handel Peter Mandelson sinds juli vorig jaar allemaal aanwezig zijn, kan volgens Mandelson de agenda voor de komende twee maanden bepalen. Maar formele besluiten kunnen niet worden genomen, totdat hun werk is voorgelegd aan de rest van de WTO.

De Egyptische minister Rachid schat de kansen op een overeenkomst de komende maanden op „50 procent. Davos is echt een laatste poging om de gesprekken te redden”, zei Mohan. (Bloomberg)

Vertaling: Menno Grootveld

    • Warren Giles
    • Rich Miller