Zakenkabinet treedt aan bij Stork

Drie zwaargewichten moeten industrieel concern Stork in rustiger vaarwater brengen. De benoeming van de commissarissen Eustace, Kok en Van Lede is voor elk wat wils.

Leve het achterkamertje. Drie supercommissarissen in het Nederlandse bedrijfsleven zeggen ‘ja’ tegen een verzoek van voorzitter Willems van de ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof om zelf voor rechter te spelen.

Het ‘supertrio’ wordt bemiddelaar en arbiter in het geëscaleerde conflict tussen minderheidsaandeelhouders van industrieel conglomeraat Stork, de bestuurders en commissarissen, de vakbonden en een andere groep beleggers.

De drie combineren een indrukwekkende lijst commissariaten met een achtergrond die aansluit bij de twistende partijen. Oud-Akzo Nobel-topman Kees van Lede staat nummer één op de lijst van machtigste mensen in het bedrijfsleven van weekblad Fem Business. Oud-premier Wim Kok staat op nummer zestien. Oud-financieel directeur Dudley Eustace van Philips, een Brit, staat op 36. Samen hebben zij commissariaten bij Aegon, Akzo Nobel, Hagemeyer, Heineken, ING, KLM, KPN, Reed Elsevier, Royal Dutch Shell en TNT. Ten opzichte van dat rijtje is Stork klein: op de beurs een middelgroot bedrijf, maar met een oer-Hollandse naam, een industriële traditie en ouderwets goed georganiseerde arbeiders.

De drie nieuwe commissarissen moeten een oplossing vinden voor het conflict. Moet Stork een afgeslankt industrieel concern worden, zoals bestuur, commissarissen, sommige aandeelhouders en de vakbonden voorstaan? Of moet Stork radicale maatregelen nemen: alles verkopen behalve de luchtvaartdivisie, maar daarin juist een Hollandse tijger worden. De radicale oplossing komt uit de koker van twee zwerfkapitalisten, het Amerikaanse Paulson & Co en het Britse Centaurus, die eenderde van de Stork-aandelen bezitten.

De keuze voor Eustace, Kok en Van Lede komt tegemoet aan de tegenstellingen die zich bij Stork hebben geopenbaard. Zij kennen elk de praktijk van het Angelsaksische ondernemingsbestuur, waarin de aandeelhouders nummer één zijn, maar ook van de Nederlandse, met zijn eigenaardige consensuscultuur waarin meerdere belangen (beleggers, werknemers, bestuurders, klanten) verenigd moeten worden. Eustace is bovendien bekend met de opvattingen in de Londense City, het Europese financiële centrum, Van Lede heeft de Hollandse overlegcultuur mede vorm gegeven en Kok combineert de statuur van een Europees staatsman met internationale commissariaten en de denkwereld van een oud-FNV-voorzitter.

Met hun benoeming geeft de ondernemingskamer zijn beschikking van vorige week vlees en bloed. De belanghebbenden bij Stork moeten er, met hulp van de drie nieuwkomers, zelf uit zien te komen. De ondernemingskamer accepteert dat met de rekrutering van zulke actieve commissarissen de onvermijdelijke schijn van belangenconflicten kan ontstaan. Want is Kok geen commissaris van ING die Paulson en Centaurus adviseert bij een poging supermarktconcern Ahold op te breken?

Belangrijker is dat de rechter een nieuwe dimensie toevoegt aan het Nederlandse ondernemingsbestuur. De aandeelhoudersvergadering moet de arena zijn waarin beleggers en bedrijfsbestuur hun zegje doen. Maar deze drie commissarissen zijn geen verantwoording schuldig aan beleggers, maar alleen aan rechter Willems en zijn collega’s.

    • Menno Tamminga Jeroen Wester