www.nrc.nl/leesclub

De vet aangezette anekdotes over drank, kots en smerigheid zijn vaak flauw, en zelfs oubollig. Hierdoor blijft er van de verhalen over een jeugd in een Vlaams plattelandsdorpje bijzonder weinig over. Dat het boek over ‘loyaliteit aan een clan’ zou gaan, zoals Elsbeth Etty stelt, wil er bij mij niet in: het overdreven ‘wij’-gevoel in het boek is juist een stijlmiddel om die normen belachelijk te maken. Dit voortdurend mikken op de lach, waardoor de personages zo grotesk zijn dat je ze niet meer serieus kan nemen, voorkomt bovendien dat andere emoties een kans krijgen.

Jasper Luitjes

De titel van het boek ‘De helaasheid der dingen’ is opvallend omdat deze zelfde benaming voorkomt in het nawoord van de vertaler (Jacques Westerhoven)van het boek ‘Stille Sneeuwval’. Dit boek is geschreven door Junichiro Tanizaki (1886 - 1965) en beschrijft de teloorgang van een Japanse familie vlak voor en in het begin van WO II. Het schijnt een typisch Japanse uitdrukking te zijn: Mono no aware. De kersenbloesem is voor de Japanner een symbool voor de helaasheid: bloemblaadjes die afvallen nog voordat ze verwelkt zijn. De vertaler voegt hier nog aan toe dat deze helaasheid tegenwoordig zowel in het ding zelf als in de denkwereld van de persoon die het ding observeert, aanwezig is.

Dineke van Assen

De roman De helaasheid der dingen is een prachtig onderzoek naar de aard van ‘jammer maar helaas’ of ‘het is niet anders’. Een onderzoek naar de vrijheid van mensen om keuzen te maken die hen boven de omstandigheden uittillen. Sartre onderzocht dit eerder in ‘De teerling is geworpen’, wat, meen ik, ongeveer hetzelfde betekent. Dimitri Verhulst gaat verder dan Sartre. Sartre schreef een parabel waar god wel, maar de menselijke psychologie niet een rol in speelde. Verhulst zet heel subtiel, in hier en daar een tussenzin, een geëngageerd mens tussen de helaase mensen, die haar vrijheid bewijst door dwarse keuzen te maken: oma. Dit boek is geen autobiografie, het is een monument voor oma, die uit de dingen weg vliegt zonder dat de anderen dat doorhebben.

Frank van den Berg

Maar van mij mag Verhulst hemelhoog verheven worden voor de verrassende diepgang die hij aan De helaasheid er dingen heeft gegeven. Een diepgang, gegraven door solidariteit, het geheim van de auteur.

Bert de Jong