Weekboek 4

Boonfans willen einde aan Verzameld Werk

Er is bonje in Boonland. Volgens neerlandicus Arne op de Weegh wordt het Verzameld Werk van Louis Paul Boon verzorgd door mensen ‘die het vak van tekstediteur niet verstaan’ en moet dit project ‘onmiddelijk worden stopgezet.’ Dat schrijft hij in een ongezouten kritisch artikel in het nieuwe nummer van Boelvaar Poef, het tijdschrift van het Louis Paul Boon genootschap.

Volgens Op de Weegh voldoet het Verzameld Werk niet aan de normen van het standaardwerk voor editietechniek Naar de letter. Handboek editiewetenschap van Marita Mathijsen. Zetfouten zijn blijven staan, Boons opzettelijke verkeerde spelling is niet overal in ere gehouden, een geschrapt fragment uit het verhaal ‘Uitleenbibliotheek’ is niet hersteld, het variantenapparaat is misleidend en de basisteksten zijn fout gekozen.

De directeur van het Louis Paul Boon documentatiecentrum (en Boonbiograaf) Kris Humbeeck spreekt van ‘kwaadwilligheid op kinderniveau’. „Iedereen kan een keuze voor de basistekst aanvallen. Het blijft immers een keuze. Alleen door heel creatief te lezen kwam ik erachter wat Op de Weegh nou echt bedoelde. Hij wil een zogenaamde compositietekst, een reconstructie van wat Boon in druk heeft willen geven, maar nooit verschenen is. Dan ga je zelf een boek schrijven en dat is geen wetenschap meer, dat is tekstvervalsing.” Het enige punt waarop hij Op de Weegh gelijk geeft is dat er een verwijzing naar het weggevallen fragment uit ‘Uitleenbibliotheek’ in de leestekst had moeten staan. Dat fragment staat in de bijlage achter in het vijfde deel van het Verzameld Werk, maar de verwijzing is weggevallen tijdens het drukproces.

Boon editeren is een complexe aangelegenheid. Berucht is Boons, vaak opzettelijke, inconsequente spelling. Soms zijn die ‘spelfouten’ al bij de eerste druk door een literair redacteur verbeterd, en is de originele ‘auteursintentie’, mocht die voor de tekstediteur überhaupt een rol spelen, moeilijk te achterhalen. Ook lastig is dat Boon uitzonderlijk veel ingrepen van derden toeliet. De novellen « Maagpijn » en « Uitleenbibliotheek » werden bijvoorbeeld door uitgeverij De Arbeiderspers met Boons instemming vernederlandst. Van het Verzameld Werk verschijnt dit voorjaar het vijfde deel, met de romans De bende van Jan de Lichte en De zoon van Jan de Lichte.

Kapuscinsky werkte aan godsdienstboek

De beroemde Poolse journalist Ryszard Kapuscinski, die dinsdagavond in Warschau overleed, was bezig met een nieuw boek. Het boek, waar nog geen titel van bekend is, gaat over de rol van het Katholicisme, de Islam en het Hindoeïsme in de wereld. Kapuscinski maakte al verschillende reizen voor het boek. Kapuscinski’s vrouw, die zijn nalatenschap beheert, moet de komende tijd beslissen of het onvoltooide boek wordt uitgegeven. Ook verwacht wordt het zesde deel van zijn gebundelde reisnotities Lapidarium, waarvan uitgeverij De Arbeiderspers een Nederlandse vertaling gaat maken. In februari verschijnt bij de Arbeiderspers een pocketuitgave van Kapuscinski’s Imperium, waarin hij de omwentelingen in het Rusland van 1989 beschrijft.

Van de 19 boeken die Kapuscinski schreef zijn er vijf verkrijgbaar in Nederlandse vertaling. Dat is geen slechte score als je bedenkt dat zijn Engelse uitgever, met een veel groter taalgebied, zes titels leverbaar heeft.

Wereldwijd werd in bewondering afscheid genomen van de ‘chroniqeur van de derde wereld’. In The New York Times roemde Michael T. Kaufman Kapuscinski’s ‘glinsterende kijk op de werkelijkheid’. Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung was hij de ‘schepper van de bijzondere kunst van de literaire reportage, waarin stijl- en taalgebruik aan de feiten een tweede dimensie geven.’