Grieks recht op universitair asiel wordt ingeperkt

De Griekse regering wil het universitair recht op asielverlening inperken en het verbod op particulier onderwijs opheffen. Critici willen de democratische verworvenheden bewaren.

Woedende gevechten tussen studenten die een faculteitsgebouw hebben bezet en studenten die naar binnen willen om examen te doen. Studenten die molotovcocktails naar buiten gooien waardoor de kleren van politiemannen in brand raken. Studenten op Kreta die hun rector magnificus uit zijn kamer zetten. De Griekse televisie biedt bijna dagelijks beelden waar het publiek hoofdschuddend naar zit te kijken: zo kan het toch niet langer?

Toen Griekse studenten en scholieren in november 1973 op de Polytechnische Hogeschool van Athene in opstand kwamen tegen de kolonelsdictatuur, bleek hun actie de instemming te hebben van grote groepen van de bevolking. Universiteiten zijn autonome instellingen waar vrijheid van gedachte moet heersen – het machtssysteem van de staat mag zich daar alleen vertonen als het daartoe was ‘geroepen’ door de Senaat, wegens hevige ordeverstoring of ander wangedrag. Vandaar dat het idee van universitair asielrecht na het herstel van de democratie in 1974 bijna algemene instemming kreeg. Dit recht van de universiteiten op asielverlening – vergelijkbaar met kerken die asiel verlenen – ligt volgens velen nu weer onder vuur.

De huidige minister van Nationaal Onderwijs en Geloofszaken, Mariètta Jannákou, werkt aan een wet voor het hoger onderwijs die een eind moet maken aan allerlei misstanden (bijvoorbeeld het zeer hoge aantal eeuwige studenten). Het asielrecht wil zij nadrukkelijk niet afschaffen, maar aan banden leggen ter voorkoming van excessen. Zo zou de politie moeten worden uitgenodigd niet door de Senaat (waarin ook studentenvertegenwoordigers zitten) maar door de raad van de rector magnificus. De tekst van de wet is nog niet bekend, maar reeds fungeert de minister als bonte hond voor radicale studenten.

De regering had het in deze kringen al helemaal bedorven doordat zij gaat proberen een grondwetswijziging door te voeren waarbij het in 1975 ingestelde verbod op particulier hoger onderwijs – een unicum – wordt opgeheven. De socialistische oppositiepartij onder Jorgos Papandreou is daar ook voor, maar de fractie telt heel wat dwarsliggers onder wie oud-premier Kostas Simitis.

Al maanden lopen stakende studenten en stakende leerkrachten benevens de twee kleine linkse partijen storm tegen dit voornemen. Ze vrezen dat particulier onderwijs leidt tot commercialisering en verdere verwaarlozing van het openbare onderwijs, waarvoor Griekenland maar 3,1 procent van het bruto nationaal inkomen beschikbaar stelt tegen 5 procent gemiddeld in Europa. Tot de 60.000 Grieken die in het buitenland studeren behoren overigens de meeste kinderen van de ministers.

De rectoren magnifici van de vier meest prestigieuze Griekse universiteiten, die zien aankomen dat het onderwijs een jaar kwijtraakt en verwildert, zijn gisteren gekomen met het voorstel de verandering van het asielrecht en van de grondwet uit te stellen tot de zomer, zodat er een afkoelingsperiode komt waarin weer eens college kan worden gegeven.

    • F.G. van Hasselt