Gezocht: ‘improtalent’

BNN is op zoek naar een Lama.

Dankzij het succes van het programma winnen theatersportverenigingen ook aan populariteit.

Een paar honderd mensen wachten om zich in te schrijven als aankomend Lama. Presentator Patrick Lodiers roept hen op om in slow motion naar de balie te rennen. De voorsten buitelen met vertraagde bewegingen en grimassen over elkaar heen.

Meer dan 6.500 mensen reageerden op de dagbladadvertentie ‘Lama gezocht’. BNN goot de zoektocht in de zevendelige tv-serie Op zoek naar een lama, die vanavond wordt uitgezonden. Morgen zijn de opnamen van de halve finale met zes uitverkorenen in een uitverkocht Theater Carré in Amsterdam.

„Toen we het programma begonnen, hebben we een jaar gezocht naar de juiste mensen. Ze hebben maandenlang getraind en zijn in kleine theaters voor de leeuwen gegooid”, vertelt Maarten van Dijk, tv-directeur bij BNN. Nadat twee spelers hun vertrek aankondigden, plaatste BNN een kleine advertentie om ‘buiten het cirkeltje van castingbureaus en gezelschappen te blijven’. „Ik heb tijdens de voorronden onbedaarlijk moeten lachen om een jongen die opzichter is in de bouw. Via de normale weg hadden we hem nooit gevonden.”

Schrijver Arjen Lubach, lid van het improvisatie-collectief Op sterk water, is een van de juryleden. Hij werd mede gevraagd omdat hij zich ooit kritisch had uitgelaten over De Lama’s. „Het is een goed gemaakt programma. Het is een variant op wat wij zelf in het theater doen. Maar ik houd niet zo van de platte humor.”

Honderden kandidaten heeft hij voorbij zien trekken die de leukste probeerden te zijn in vaste spelonderdelen als het wereldkampioenschap slow motion, verzin de slechtste slogan of vertaal als doventolk. Kandidaten krijgen de opdracht voor een sketch dit keer niet uit de zaal maar van de strenge jury die soms uit balorigheid lacht om gebrek aan talent. Dat is maar mondjesmaat te zien omdat de meer begaafde kandidaten de meeste zendtijd krijgen.

Lubach had zich ingesteld om niet al te veel te verwachten van de kandidaten en daardoor ‘viel het mee’. „Er is maar een klein toplaagje”, zegt hij. Zelf waardeert hij kandidaten met slimme humor. „Ik ben een liefhebber van spitsvondigheden en verrassende wendingen.” Volgens Lubach is het niveauverschil groot: er zitten professionals tussen, ongepolijste talenten, en heel veel mensen „die grappig zijn in de kroeg”. Improvisatie kun je volgens het jurylid tot op zekere hoogte oefenen. „Voorwaarde is dat je heel snel kunt associëren. ‘Improtalent’ heb je of niet.”

Het programma is afgeleid van theatersport: een vorm van theater met improvisatiewedstrijden. Grondlegger is de Canadese theaterdocent Keith Johnstone die zijn acteurs losser wilde laten spelen. Hij ontwikkelde vaste spelvormen voor korte scènes en goot die in een wedstrijd. De spelers moeten aan de hand van suggesties uit het publiek een scène neerzetten die wordt beoordeeld. „Dat was krachtig genoeg voor een avondvullend programma”, zegt Tom Koelman, lid van theatersportvereniging TVA uit Amsterdam, de grootste van meer dan honderd theatersportverenigingen in Nederland.

Mede dankzij de populariteit van De Lama’s hebben zich dit jaar meer nieuwe leden dan anders aangemeld bij TVA en zijn er drie groepen nieuwelingen begonnen. Het International Impro Festival, deze week voor de twaalfde keer in Amsterdam, is voor het eerst helemaal uitverkocht. „De Lama’s weten een jong publiek aan zich te binden”, zegt Koelman. „De humor is toegankelijk en het programma lift mee op de populariteit van snel cabaret met harde grappen.”

Reimer de Jong, student bedrijfskunde en lid van theatersportvereniging Ulteam in Groningen vindt de Lama’s heel leuk. „Het is meer stand-up comedy dan theatersport. Technisch rammelt het zo nu en dan”, zegt hij. „Je moet accepteren wat de ander inbrengt en daarin meegaan. Op tv gaat de grap maken wel eens voor. Bij ons is de scène belangrijker.’’ Ook de zoektocht naar een nieuwe lama is niet aan zijn aandacht ontsnapt. „Veel kandidaten zijn niet goed genoeg. Ik snap niet dat niemand uit hun omgeving zegt: joh, doe dat nou niet.” Patrick Lodiers geeft de honderden uitvallers in het programma als troost een ‘opzoutvaatje’, een busje zout tegen flauwe grappen.

Bekijk scènes die de uitzending niet haalden: lamagezocht.nl. Info over theatersport op: theatersport.nl

    • Mirjam Keunen