Een schaakdrama in dertien bedrijven

Vladimir Kramnik werd vorig jaar wereldkampioen door Veselin Topalov te verslaan. Speelde hij vals? Zelfs de Bulgaarse president zet zich in voor Topalovs revanche.

Vladimir Kramnik strekt in Wijk aan Zee de benen en loopt langs de tafel van Veselin Topalov. Sinds ‘toiletgate’ voeren beide grootmeesters een koude oorlog. Foto Maarten Haaff Kramnik strekt even de benen en loopt langs de tafel van Topalov. De schaakgrootmeesters voeren een koude oorlog sinds 'toiletgate'. Zaterdag vindt hun eerste ontmoeting plaats sinds de tweekamp om de wereldtitel, waar Topalov zijn rivaal Kramnik ervan beschuldigde tijdens zijn bezoek aan de wc informatie te hebben gekregen. Wijk aan Zee, 24 jan 2007. foto Maarten van Haaff schaken Haaff, Maarten van

Vandaag verschijnt in Bulgarije, in een oplage van 20.000 exemplaren, De Toiletoorlog, een schaakdrama in dertien bedrijven. Die dertien bedrijven verwijzen naar de twaalf partijen die de match tussen Veselin Topalov en Vladimir Kramnik duurde en de tiebreak die de Rus drie maanden geleden de wereldtitel opleverde.

Het boek is geschreven door Jivko Ginchev, persagent van Topalov. De cartoons die destijds in de Bulgaarse pers verschenen ontbreken niet. Topalovs manager Silvio Danailov die als toiletjuffrouw voor twee deuren zit met de namen van de spelers erop. Of een schaaktafel waarbij de stoel aan de kant van Kramnik is vervangen door een wc-pot. Het mag duidelijk zijn, in Bulgarije zijn ze nog niet uitgepraat over het vele toiletbezoek van Kramnik en de verdenking van vals spel die Danailov zonder enig hard bewijs in de publiciteit bracht. Zelfs president Parvanov heeft zich actief ingezet om snel het geld bijeen te krijgen waarmee Kramnik gedwongen kan worden om Topalov een herkansing te geven. Vorig jaar werd een regel ingevoerd die stelt dat iedere speler met een rating boven de 2.700 de wereldkampioen mag uitdagen als hij hem een prijzengeld van één miljoen dollar garandeert. In Sofia ligt dat bedrag klaar voor beide spelers.

Terwijl deze uitdaging op de agenda staat voor de bestuursvergadering van de FIDE, dit weekend in Turkije, doen Kramnik en Topalov samen mee aan het Corus schaaktoernooi. Ze spelen op hetzelfde podium en logeren in hetzelfde hotel, maar wanneer ze elkaar passeren zonder een blik van herkenning, lijkt het of ze in een andere wereld leven. Kramnik zou daar geen bezwaar tegen hebben. „Na alles wat er gebeurd is, wil ik hem niet meer zien.” Een match in Sofia is dan ook wel het laatste waar hij op zit te wachten. „We hebben gezien waar ze in Elista toe in staat waren, dan hoef je niet veel fantasie te hebben om te begrijpen wat er in Sofia zou gebeuren.”

Danailov vindt het gek dat Kramnik zo’n aanbod wegwuift. „Hoe kun je als prof een miljoen dollar aan je neus voorbij laten gaan? Alsof het geld in het schaken voor het oprapen ligt.” Topalov reageert realistischer. Het lijkt hem niet waarschijnlijk dat die match er komt. „In dat geval zouden we kunnen proberen het geld te gebruiken om de winnaar van Mexico uit te dagen.” [Vervolg SCHAKEN: pagina 16]

SCHAKEN

Sfeer van beschuldigingen over en weer

[Vervolg van pagina 1] Dat zou Kramnik kunnen zijn, maar dan zou hij om te beginnen in september van dit jaar aan dat toernooi om het WK in Mexico mee moeten doen. De Rus heeft meermalen gezegd dat hij vindt dat de wereldtitel in een match beslist moet worden. Zijn manager heeft dan ook een compromisvoorstel bij zich in Turkije.

Kramnik is bereid om in Mexico te spelen, als hij daarna in een match om de titel kan spelen. Tegen de nummer twee, mocht hij winnen, tegen de wereldkampioen van Mexico, mocht hij niet winnen.

Dat voorstel valt vanzelfsprekend slecht bij Topalov. „Waarom denkt hij toch steeds recht te hebben op allerlei privileges? Toen hij die match tegen mij speelde vond hij ook dat hij nog steeds wereldkampioen was, ook al had hij in geen twee jaar een toernooi gewonnen en stond hij zevende op de wereldranglijst.”

Terwijl het Topalov-kamp twijfels blijft uitspreken over de eerlijkheid van Kramnik, worden Topalov en Danailov zelf ook met enige regelmaat van bedrog beschuldigd. Danailov zou vanuit het publiek met tekens Topalov computerzetten voorzeggen. Danailov schudde meewarig het hoofd toen hij er hier op werd aangesproken en sprak van zielige paranoia. Wel besloot hij daarna de partijen in de perskamer te volgen. Daar zag hij hoe Topalov in de achtste ronde in 35 zetten Vishy Anand wegschoof en twee dagen later afrekende met Magnus Carlsen in 26 zetten.

In deze sfeer van beschuldigingen over en weer, is de partij die Topalov en Kramnik morgen zullen spelen al vele dagen een meer dan geliefd gespreksonderwerp. Behalve voor de spelers zelf dan. Kramnik haalt zijn schouders op. „Ik speel mijn eigen toernooi. Ik heb nu drie partijen gewonnen en dat is redelijk. Het interesseert me echt niets of Topalov acht of tien partijen wint.”

Topalov reageert al even ongeïnteresseerd, maar híj staat met drie ronden te gaan aan kop. Met een punt voorsprong op Radjabov en anderhalf punt op onder meer Kramnik. „Het enige wat voor mij telt is het toernooi winnen. Die partij tegen Kramnik is net zo belangrijk als alle andere.”

Ook wil hij zich er niet druk over maken of er handen worden geschud of niet. „Dat maakt me niet uit. Wel zou ik het graag van tevoren weten als hij geen hand wil geven. Zodat ik niet voor niets mijn hand uitsteek.”