‘De grote transformatie van Philips is afgerond’

Gerard Kleisterlee wil de geschiedenis ingaan als de Philips-topman die meer bedrijven kocht dan verkocht. Dan heeft hij nog even te gaan.

De grote transformatie is afgerond, zei Philips-topman Gerard Kleisterlee eerder deze week bij de presentatie van de jaarcijfers. Beleggers vierden het feestje even mee. Gisteren schoot de beurskoers van Philips voor het eerst sinds mei 2002 korte tijd door de grens van 30 euro heen.

Met de verkoop van ruim 80 procent van de aandelen van de halfgeleiderdivisie voor 7 miljard euro vorige zomer was Kleisterlee min of meer klaar met het verkopen van dochters, het verplaatsen en sluiten van fabrieken en het heroriënteren van het bedrijf.

Hij komt nu pas, zes jaar nadat hij topman werd van Philips, toe aan de opdracht die hij kreeg: het concern laten groeien. Terwijl hij persoonlijk bijna aan de eindstreep is. Als hij zich aan de Philips-gewoonte houdt dat topmannen de maand nadat ze 62 worden met pensioen gaan, zou hij op 1 oktober 2008 moeten stoppen. „Maar als mijn vrouw, de commissarissen en de aandeelhouders het goed vinden, wil ik graag mijn energie in Philips blijven steken”, zei hij eerder deze week in een vraaggesprek met deze krant. „Tot en met vorige week heb ik onderdelen afgestoten. De balans ligt nu op meer verkocht dan gekocht. Ik zou graag mijn laatste periode de portefeuille van Philips willen versterken.”

En daarin is hij ambitieus: op de vraag hoe die balans bij zijn pensionering uit zou moeten vallen, antwoordt hij: „Ik hoop dat ik dan per saldo meer gekocht dan verkocht heb. Ik wil dat Philips een keer op een bestendige manier de omzethorde van 30 miljard euro neemt.”

Dat Kleisterlee het bedrijf nog door een groot veranderingsproces moest leiden was een verrassing nadat hij in 2001 aan de leiding was gekomen. Zijn voorgangers Jan Timmer, met zijn Operatie Centurion, en Cor Boonstra hadden het bedrijf in de tien jaar daarvoor al flink op de schop genomen en uitverkoop gehouden door onder meer muziekuitgeverij Polygram, automatiseringsbedrijf Origin en een hele trits andere dochters te verkopen. Boonstra leek een op groei gericht bedrijf achtergelaten te hebben dat klaar was voor de digitale revolutie, met een recordwinst in 2000.

Maar de economie stortte in, Philips belandde al het eerste jaar onder Kleisterlee diep in de rode cijfers en dus moest ook hij ingrijpen. Behalve de verkoop van de conjunctuurgevoelige halfgeleiders (37.000 werknemers, van wie bijna 6.000 in Nederland) deed hij afstand van de divisie componenten, die onderdelen leverde aan andere fabrikanten, en die hij zelf nog had geleid. Verder verkocht of sloot hij veel fabrieken van de consumentendivisie (televisies, dvd-recorders, muziekspelers). Onder zijn leiding halveerde het werknemersbestand bijna. De omzet is nu lager dan in 2000.

Kleisterlee is vooral uit op overnames op het gebied van verlichting, medische systemen, persoonlijke verzorging en gezondheid. Bij deze onderdelen werkt al driekwart van de werknemers.

Met zijn uitspraak dat hij uiteindelijk meer gekocht dan verkocht wil hebben zijn grote overnames te verwachten. Vanaf 2001 heeft Kleisterlee door het verkopen van bedrijfsonderdelen ruim 18 miljard euro binnengehaald. Hij heeft voor ruim 15 miljard aan bedrijven gekocht. Dat zou betekenen dat hij om zijn doelstelling waar te maken voor 3 miljard aan overnames zou moeten doen.

Maar Philips zal nog het belang in de Taiwanese chipmaker TSMC (6,6 miljard euro) en een deel van het belang in platteschermenfabrikant LG Philips LCD (2,6 miljard euro) verkopen. Dan kom je op minimaal 10 miljard die Kleisterlee voor zijn pensionering nog te besteden heeft.

    • Daan van Lent