Pfff... naar welke film moet ik gaan?

Een overdaad aan films is te zien op het International Film Festival Rotterdam. Gisteren was het al kiezen tussen de Argentijnse film La antena en Rescue Dawn van Werner Herzog. Vooral de laatste film werd enthousiast ontvangen.

Bas Blokker

Je moet kiezen. Je kunt niet én naar La antena én naar Rescue Dawn, want die draaien vrijwel tegelijk. Zelfs de openingsavond van het International Film Festival Rotterdam stelt de bezoeker al voor een zware beslissing, zoals het hele festival dat zal doen: 250 lange films plus nog eens 425 korte in de komende elf dagen.

Een fractie, meer zie je niet. En het waarborgen van de kwaliteit van die fractie is wat iedere bezoeker van het filmfestival bezighoudt. Er zijn geen zekerheden. Je moet op gevoel kiezen, en soms op een voorgevoel.

La antena is een zwijgende Argentijnse film, in doorgedrukt zwart-wit, over de gevaarlijke invloed van tv. Regisseur Esteban Sapir liet zich stilistisch inspireren door het expressionisme uit de gloriejaren van de Duitse filmgeschiedenis, eerste helft twintigste eeuw. De zaal met genodigden was achteraf verdeeld in enthousiaste en verveelde kijkers.

De laatste categorie had het gevoel dat er wel met heel grote letters KUNST op het doek geschreven stond en keek wat verdwaasd naar de filmcitaten die Sapir bezigde. De eerste categorie was gefascineerd door de consequente afstand die Sapir tot zijn film hield.

In haar openingstoespraak voor een publiek van genodigden, relaties en sponsors was festivaldirecteur Sandra den Hamer niet alleen maar vriendelijk enthousiast („Het festival gaat over kijken en zien”), ze sprak ook direct minister Van der Hoeven (Cultuur) aan die in de zaal zat.

Het Hubert Bals Fonds, het financiële transfusiesysteem waarmee het filmfestival jaarlijks 1,2 miljoen euro verdeelt onder makers uit ontwikkelingslanden, dreigt gemangeld te worden. Door een verandering in de culturele regelgeving, ziet het ministerie geen kans meer het fonds te subsidiëren. Het festival heeft bezwaar aangetekend en Den Hamer greep de kans gisteren aan om haar appèl even te onderstrepen.

In de zaal bij Rescue Dawn van Werner Herzog prevaleerde het onbekommerde enthousiasme. Hier geen politieke statements van Den Hamer. Zij begroette het publiek en kondigde ‘een van mijn favorieten’ aan en voegde daaraan toe: „Nee, dat zeg ik niet elk jaar.’’

Rescue Dawn is, sinds Unbesiegbar uit 2001 en Cobra Verde nog veel langer geleden, eindelijk weer eens een speelfilm van Herzog, hoewel de grens tussen zijn documentaires en speelfilms nauwelijks waarneembaar is.

In Rescue Dawn is het levensavontuur gedramatiseerd van de Amerikaanse gevechtspiloot Dieter Dengler, die crashte op zijn eerste missie boven Laos in 1965, nog voor de oorlog in Vietnam officieel was losgebarsten. Hij zat maanden gevangen voor hij wist te ontsnappen.

Precies tien jaar geleden vertolkte Dengler ook al de hoofdrol in een documentaire van dezelfde Herzog over hetzelfde avontuur, in Little Dieter Needs to Fly. Vandaar ook de vraag die achteraf werd gesteld aan bijrol-acteur Jeremy Davies, die de honneurs waarnam voor de afwezige Herzog en hoofdrolspeler Christian Bale. Deze luidde: waarom nóg een Vietnamfilm? Davies antwoordde dat Herzog domweg een eerbetoon wilde filmen aan zijn vijf jaar geleden overleden vriend Dengler.

Een mooi eerbetoon is het geworden. Het begin is een adembenemend duet voor bommenwerpers en napalmexplosies. Daarna drijft de film op het intense spel van Christian Bale, die volgende week zaterdag ook het festival zal afsluiten met The Prestige. Het publiek was tevreden en vandaag voert Rescue Dawn nog even onbedreigd de publiekspoll aan.

    • Bas Blokker