Mobiel kijkcijfers meten

Intomart start in maart een proef waarbij een draagbaar apparaatje kijkgedrag registreert. Zo kunnen ook internet, iPod en mobiele telefoon worden verwerkt in de kijkcijfers.

Onderzoeker Marion Appel. 15-01-2007, HILVERSUM. MARION APPEL. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Op de televisie in het Hilversumse kantoor van Marion Appel, directeur mediaonderzoek bij Intomart GfK, prijkt nog het vertrouwde zwarte kastje dat sinds 1987 het kijkgedrag van de leden van veertienhonderd huishoudens registreert. Maar een nieuwe, fundamenteel andere manier van meten is aanstaande. Vanaf maart start Intomart een proef met een draagbaar apparaatje dat met gemak in je handpalm past. Honderdvijftig proefpersonen gaan het testen. „Je kunt het om je nek hangen, aan je broeksriem clippen of gewoon in je zak stoppen”, zegt Appel

Met de proef speelt de Stichting KijkOnderzoek (SKO) – de opdrachtgever van Intomart – in op de trend waarbij mensen steeds vaker op een niet traditionele manier naar televisieprogramma’s kijken, bijvoorbeeld op de iPod, via de mobiele telefoon of op internet. Appel: „We zijn benieuwd naar de verschillen met de huidige methode, waarbij we alleen het kijkgedrag op traditionele, ‘vaste’ toestellen meten.”

Appel verwacht niet dat de cijfers direct spectaculair zullen veranderen wanneer de nieuwe vormen van televisiekijken worden meegeteld. Daarvoor is het aantal non-traditionele kijkers simpelweg nog te gering. „We verwachten echter wel dat dit percentage snel zal stijgen, met name dankzij distributieplatforms als internet en de mobiele telefoon. Die groei willen we nauwgezet bijhouden.”

Uitzendinggemist.nl is een voorbeeld van een snel groeiende site. Op dit moment wordt het aantal programma’s dat via deze site wordt bekeken, wel geregistreerd, maar Intomart verwerkt deze aantallen nog niet in de kijkcijfers. „We weten via welke computer een stream wordt opgevraagd, maar we weten niet wie dat doet”, verklaart Appel. „Straks hebben we die gegevens wel en kunnen we het dus ook meenemen in de kijkcijfers. Overigens groeit de populariteit van de site snel, maar als je het per programma bekijkt, praat je gemiddeld slechts over eentiende van een procent extra kijkdichtheid.”

Het huidige kijkcijferkastje herkent het beeld en registreert vervolgens welk programma wordt bekeken en op welke zender dit programma te zien is. Het mobiele apparaat registreert op basis van geluid. Elke zes seconden gaat de ingebouwde microfoon één seconde open, waarbij hoogte en duur van geluid digitaal worden opgeslagen. Zo ontstaat een patroon van samples dat karakteristiek is voor het programma dat wordt uitgezonden. Wanneer dit patroon overeenkomt met dat in de centrale computer bij Intomart, is bekend welk programma het betreft. Dankzij dit audiomatching-systeem maakt het dus niet uit of je achter de pc zit, bij vrienden op bezoek bent of in de trein een vodcast op je iPod bekijkt. Alles wordt geregistreerd – mits het volume aan staat en een sterkte heeft van minimaal 30 decibel.

Het is de vraag of mensen de hele dag zo’n apparaatje op zak willen hebben. Appel: „Dat is een van de zaken die we gaan onderzoeken. Je hoeft minder moeite te doen dan bij de huidige methode, want daarbij moet je jezelf aanmelden en ook tussentijds afmelden, bijvoorbeeld wanneer je even wegloopt om iets in de keuken te halen. Het draagbare apparaat hoef je niet te bedienen. Aan de andere kant moet je elke dag weer de keuze maken om het bij je te dragen. En het is belangrijk dat je het ’s avonds in een docking station zet. Want dan worden de gegevens naar Intomart gestuurd en laadt het apparaat zichzelf op.”

Toch zou het kunnen dat de proefpersonen het gevoel bekruipt een kleine big brother op zak te hebben. Wordt een bezoek aan een sekssite bijvoorbeeld ook aan een audiomatch onderworpen? Appel: „Als het een filmpje betreft dat in ons onderzoek is opgenomen wel. Maar je bent als deelnemer volledig anoniem; we rapporteren zonder daarbij persoonsgegevens te vermelden.”

Zou het niet handiger zijn als het meetinstrument ingebouwd is in bijvoorbeeld een telefoon, iets wat je toch al gebruikt? „In Engeland loopt een proef met een mobiele telefoon die kijkgedrag meet. Toch hebben wij daar niet voor gekozen. Wij denken dat mensen liever zelf hun telefoon kiezen en niet opgezadeld willen worden met een, in hun ogen, stom ding van het onderzoeksbureau.”

De proef loopt tot het einde van het jaar. Daarna beslist de SKO of deze manier van meten ook echt wordt ingevoerd. „Er zal nog minimaal een paar jaar overheen gaan voordat we echt overstappen op een nieuwe methode”, zegt Appel. „Ik verwacht dat de huidige kastjes in ieder geval nog tot 2010 in de huiskamers blijven staan.”

    • Raymond Krul