Katsav wijkt niet voor ‘lynchpartij’

De Israëlische president, Moshe Katsav, heeft zich gisteren tierend verweerd tegen de beschuldigingen van verkrachting. ‘Het zijn allemaal verschrikkelijke, giftige leugens’, waartegen hij zich zal verdedigen.

De Israëlische president Katsav verweert zich op een persconferentie in zijn ambtswoning in Jeruzalem tegen de beschuldigingen van seksueel misbruik, waaronder verkrachting, van medewerksters. Foto Reuters Israel's President Moshe Katsav addresses a news conference in Jerusalem January 24, 2007. Katsav announced in an emotional speech on Wednesday that he would take a leave of absence and fight what he called venomous allegations that he raped and sexually assaulted female employees. REUTERS/Ronen Zvulun (JERUSALEM) REUTERS

Buiten zichzelf van woede heeft de Israëlische president Moshe Katsav gisteravond voor een nationaal en internationaal tv-publiek iedereen behalve God en zijn echtgenote Gila ervan beschuldigd hem te „lynchen”.

Hij kondigde aan zich tot zijn „laatste ademtocht” te zullen verdedigen tegen beschuldigingen dat hij als minister en later als president vrouwelijke medewerksters hebben verkracht of tot seks hebben gedwongen. Hij treedt, zware druk van premier Olmert en minister van Justitie Livni ten spijt, voorlopig niet af, maar zal zijn functies tijdelijk overdragen aan de voorzitter van de Knesset.

Pas als hij formeel door procureur-generaal Mazuz in staat van beschuldiging wordt gesteld – en dat kan nog enkele maanden duren – is hij bereid zijn functie neer te leggen. „Als ik nu zou aftreden zou ik wijken voor chantage.” Hij typeerde de vrouwen die hem hebben aangeklaagd als „enkele ontevreden medewerksters”.

Hoofdverantwoordelijken voor „een van de ergste heksenjachten in de geschiedenis van Israël” zijn de media, de politie en het Openbaar Ministerie. „Burgers van Israël, geloof deze beschuldigingen niet, het zijn allemaal verschrikkelijke giftige leugens. Ik heb nog nooit één man of één vrouw pijn gedaan. Dat is een waarheid die geen krant, tv- of radiostation wil horen”, tierde Katsav in de afgeladen ontvangstzaal van Beit Hanassi, de presidentiële ambtswoning in Jeruzalem. De man die jarenlang vriendelijk had gelachen en bekend stond om zijn nietszeggende speeches kon zich niet meer beheersen. Links van de journalisten huilde mevrouw Gila Katsav zachtjes en keken zijn dochters en hun mannen strak voor zich uit. De pijnlijkheid van het spektakel was tastbaar.

Hij vergeleek zijn lot met dat van de slachtoffers van de Amerikaanse senator Joe McCarthy die in de jaren vijftig van de vorige eeuw jacht maakte op communisten. Katsav beschuldigde – niet zonder reden – de politie ervan alle voor hem nadelige getuigenissen te hebben gelekt naar de media, terwijl over ontlastend materiaal werd gezwegen. Hij betichtte ook procureur-generaal Mazuz van loslippigheid.

De in Iran geboren president impliceerde dat ongenoemde complotteurs gedreven worden door racistische motieven. „Ik heb mijzelf altijd gezien als een symbool van degenen die niet behoren tot de elite die is geboren met een zilveren lepel in de mond, tot degenen die niet behoren tot de elite die denkt alle rechten te hebben.” Hij doelde op de ashkenazische joden (oorspronkelijk uit Midden- en Oost-Europa) die in Israël lang de boventoon voerden. De sefardische Katsav kwam in de jaren vijftig naar Israël, bracht de eerste jaren door in een immigrantenkamp en vestigde zich in Kiryat Malachi. Dat is een van de armste steden in Israël, waar zich in de jaren vijftig de sefardim vestigden en nu Ethiopiërs wonen.

Volgens Israëlische commentatoren zocht Katsav steun bij de arme Israëliërs en vooral de nazaten van de immigranten uit Iran en de Arabische wereld, die de media en de politiek wantrouwen. Of deze alles-of-niets-strategie procureur-generaal Mazuz op andere gedachten zal brengen wordt betwijfeld. De president krijgt nog één gelegenheid om zich tijdens een besloten hoorzitting te verdedigen. Dat is ook het moment dat zijn advocaten het volledige bewijsmateriaal te zien krijgen. Na deze hoorzitting formuleert de procureur-generaal de aanklacht.

De rechtszaak kan pas beginnen als Katsav, die immuniteit geniet en volgens de wet niet hoeft af te treden, president-af is. Premier Olmert en minister Livni probeerden hem gisteren te bewegen onmiddellijk op te stappen, maar Katsav weerstond die druk. In de Knesset zijn voldoende handtekeningen verzameld om een afzettingsprocedure te beginnen. Zeventig van de 120 Knessetleden hebben al verklaard een motie van afzetting te zullen steunen, de drempel is 90.

Politieke consequenties lijkt de affaire niet te hebben. Wel, zo blijkt uit opiniepeilingen, is het wantrouwen in „de corrupte politiek” verder toegenomen.De kloof tussen burger en bestuur is nog nooit zo groot geweest. Dat komt ook doordat de impopulaire Olmert is verwikkeld in drie politieonderzoeken naar mogelijke corruptie. Zijn kabinetschef zit thuis omdat zij betrokken zou zijn bij een belastingschandaal; de huidige en vorige directeuren-generaal van de belastingdienst zijn geschorst; de minister van Financiën is het middelpunt van een politieonderzoek en minister van Justitie Ramon moest aftreden omdat hij een 20-jarige soldaat tegen haar zin had gezoend.

Inmiddels wordt al nagedacht over de opvolging van Katsav. Vice-premier Peres (84), die in 2000 door Katsav werd verslagen, wil nog steeds president worden. Peres zei gisteren ook destijds te hebben geweten van de aantijgingen tegen Katsav, maar die in de strijd om het presidentschap niet te hebben willen gebruiken.