Codenamen en schakelsystemen

Het gebruik van anonieme e-mailadressen ten spijt kreeg een internationaal kartel gisteren hoge boetes opgelegd. Zij werden verraden door mededader ABB die de dans ontsprong.

Brussel, 25 jan. - Codenamen, anonieme e-mailadressen en valse offertes. Een aantal Europese en Japanse makers van schakelsystemen voor hoogspanningsleidingen werkte jarenlang samen om de prijzen hoog te houden. Na ruim zestien jaar van prijsafspraken kwamen de kartelpraktijken aan het licht en kregen de concerns torenhoge boetes opgelegd.

De bedrijven, waaronder het Duitse Siemens, het Franse Alstom en de Japanners Mitsubishi en Toshiba, namen strenge maatregelen om ontdekking door de autoriteiten te voorkomen, zo onthulde de Europese Commissie gisteren.

Mededaders werden nooit bij naam genoemd maar hadden alle een codenaam, communicatie ging via anonieme e-mailadressen en de mails werden bovendien gecodeerd. Het was werknemers ook verboden om e-mails over de prijsafspraken te versturen vanaf computers thuis en op kantoor.

De concerns hebben volgens de Commissie vrijwel de gehele Europese markt van schakelsystemen voor hoogspanningsleidingen in handen, apparatuur waarmee de stroomtoevoer in het elektriciteitsnetwerk wordt geregeld. De afspraken waren vooral gericht op het controleren van prijzen. Zo spraken zij bijvoorbeeld minimumprijzen af voor producten en diensten. Bovendien werden er nepoffertes ingediend die niet tot doel hadden om ook echt een opdracht te verkrijgen, maar alleen om de indruk te geven dat er daadwerkelijk sprake was van competitie. Ze wisselden bedrijfsinformatie uit tussen 1988 en 2004.

Onderdeel van het kartel was de afspraak dat de Japanse concerns niet actief zouden worden op de Europese markt, terwijl de Europeanen zich niet in Japan zouden begeven. Hierdoor kregen de Japanse bedrijven gisteren ook een boete van de Commissie, terwijl ze helemaal niet actief zijn op de Europese markt.

De medewerkers van eurocommissaris Kroes (Mededinging) kwamen uiteindelijk achter de illegale afspraken dankzij een van de daders: het Zwitserse ABB. Dit bedrijf was de klokkenluider van het kartel en ontliep daarmee een van de hoogste EU-boetes ooit. Siemens daarentegen moet 396,5 miljoen euro betalen, Mitsubishi 118,5 miljoen, Toshiba 90,9 miljoen en Alstom 65 miljoen euro.

Het onderzoek van de Commissie begon in 2004, vlak nadat ABB had opgebiecht dat er al jaren sprake was van kartelvorming. De Zwitsers deden dit naar eigen zeggen toen het bedrijf er tijdens een interne controle achterkwam dat managers meededen aan de prijsafspraken. Twee managers werden ontslagen. Met de informatie van ABB konden de inspecteurs van Kroes, die op dat moment van niets wisten, aan de slag.

Siemens maakte gisteren bekend tegen de boete in beroep te gaan. Het bedrijf noemde de boete „overdreven” en zei dat de Commissie een veel te brede beschuldiging had geuit terwijl prijsafspraken maar in een beperkt aantal gevallen waren voorgekomen.

De enorme boete is de zoveelste tegenslag voor Siemens. Het concern is verwikkeld in een steekpenningenschandaal waarbij steeds meer voormalige topbestuurders betrokken blijken. Het Finse Nokia schortte de oprichting van een gezamenlijke onderneming met Siemens op tot dit corruptieonderzoek is afgerond. Deze samenwerking op het gebied van telecommunicatienetwerken zou een omzet hebben van 16 miljard euro. (AP, Bloomberg, Reuters)