Voor wie de bel luidt

In 2000 verkochten de erven van Jim Henson de door hem bedachte Muppetshow en alle bijbehorende rechten voor 680 miljoen dollar aan een Duitse maatschappij. Drie jaar en een beurskrach later kochten de familieleden alles terug voor 89 miljoen. De Nederlandse ondernemer Hans Breukhoven kocht in 2002 alle aandelen terug van de door hem in 1989 naar de beurs gebrachte Free Record Shop. En op de financiële markten gonst het nu van de geruchten dat John de Mol het door hem en Joop van den Ende in 2000 aan het Spaanse Telefónica verkochte Endemol zou willen terugkopen.

De geschiedenis is bezaaid met bedrijven die uiteindelijk weer terechtkomen bij de aandeelhouder die hen verkocht. Uniek is het dan ook geenszins dat uitgeefconcern PCM, uitgever van onder meer deze krant, weer voor het leeuwendeel in handen komt van de Stichting Democratie en Media, de opvolger van de Stichting Het Parool. Deze stichting deed in 1995 afstand van haar meerderheidspositie, samen met de kleinere Stichting de Volkskrant en de Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers (Trouw), om PCM in staat te stellen kapitaal aan te trekken om de Dagbladunie (NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad) over te nemen. De investering in aandelen PCM van financiële partijen, die grootaandeelhouder werden, kwam in 2004 in de praktijk terecht bij de Britse private-equityfirma Apax. En deze firma verkoopt zijn aandelen nu terug aan de Stichting.

Of Apax na 2,5 jaar winst maakt op zijn investering en hoeveel, is een kwestie van hogere wiskunde. De vraag die rest is of alle omzwervingen ook zin hebben gehad. De Britse partij werd destijds vooral binnengehaald om een verzakelijking van de cultuur bij PCM te bevorderen, om de basis van het concern te helpen verbreden met overnames en om uiteindelijk een gang naar de effectenbeurs te bewerkstelligen. Vastgesteld kan worden dat van verbreding en van de beursgang niets terecht is gekomen.

De ontwikkelingen in de mediawereld wachten intussen niet. Er is sprake van een structurele verandering in de aandacht voor en bestedingen aan verschillende media, waaraan zeker ook kranten zich zullen moeten aanpassen. Nieuwe concurrenten dienen zich aan. Dat vraagt om een visie voor de lange termijn, naast de noodzaak om het concern ook op de korte termijn alert te houden. De nieuwe fase die PCM tegemoet gaat, brengt hopelijk voldoende rust om alle energie op het ondernemen te richten.

Het PCM-concern is intussen, met een scherpe financiering, wel klaargemaakt voor de beursgang waarmee nieuw kapitaal had moeten worden opgehaald. De balans laat zich vergelijken met de lichamelijke conditie van een bokser, die voor het gevecht moest vasten en zweten om bij de weging binnen zijn gewichtklasse te blijven: op de grens van wat nog gezond is. Een beursgang mag dan van de baan zijn, het gevecht komt hoe dan ook. Laat dan ook deze bokser even eten voor hij de ring in moet.