IDFA-documentaires op tournee

Best of IDFA. Met: My Eyes. Regie: Erlend E. Mo. A Story of People in War and Peace. Regie: Vardan Hovhannisyan. Enemies of Happiness. Regie: Eva Mulvad. Souvenirs. Regie: Shahar Cohen en Halil Efrat. Van 21 jan. t/m 22 april op tournee in 19 steden. Info: www.idfa.nl.

Helemaal de aller-, aller-Best of IDFA zijn ze niet. De winnaar van de Joris Ivens Award 2006, The Monastery. Mr Vig and the Nun, wordt later dit jaar apart uitgebracht. Ook publiekslieveling We Are Together zit niet in het rijtje, noch de winnaar van de speciale juryprijs, Tender’s Heat – Wild Wild Beach.

Is het reizende programma dat onder de titel Best of IDFA vanaf deze week door Nederland reist, dan helemaal niet de moeite waard? Jawel. Er zit ten minste één prikkelende en waardevolle film bij: The Story of People in War and Peace van de Armeen Vardan Hovhannisyan. En dan was dit naar zijn eigen zeggen, nog niet eens de versie die hem voor ogen stond. Hovhannisyan haalde zestien jaar na dato het materiaal tevoorschijn dat hij gedurende enkele dagen schoot als soldaat in de strijd tussen Armenië en Nagorny Karabach eind jaren ’80. Zijn zoontje, vertelt hij in de film, begon vragen te stellen over zijn verleden als soldaat. Aan de hand van de beelden die hij destijds schoot, ging Hovhannisyan in vredestijd op zoek naar de kameraden of naar de nabestaanden van de kameraden die op de beelden stonden.

Het is allemaal van een roerende eenvoud, zowel de oorlog als de vrede in de film. Een mangat met wat handgranaten in de modder. Een paar soldaten die een dode makker wegdragen op hun schouders. Een schutter die vanachter een bladerhoop maar wat voor zich uit lijkt te vuren in de ondoordringbare mist en dan ook opmerkt dat hij geen hand voor ogen ziet. Als je zo dicht op de oorlog zit, kun je er ook helemaal geen zicht op krijgen en dat is een indrukwekkend machteloos gevoel. Toch eindigt de film in majeur, in het pastorale Jerevan van nu en met het nieuwe leven dat uit de dodenakkers opbloeit.

De overige films in het Best of-programma zijn mooi tot aardig. My Eyes is een korte verkenning van de muzieklessen van twee blinde meisjes, door de Deense filmer Erlend E. Mo. Poëtisch is het woord dat zich hierbij opdringt.

Enemies of Happiness van Vores Lykkes Fjender is een typische IDFA-film: een portret van een moedige vrouw die het opneemt tegen een systeem, in dit geval de mannenwereld van de Afghaanse politiek.

Souvenirs van Shahar Cohen en Halil Efrat is het vervelendst. Dit is een overgeproduceerde zoektocht naar oude liefde à la Anita Witzier. Een oude Israëlische soldaat, die Nederland nog van de Duitsers hielp bevrijden en daarbij met meisjes aan de rol ging, gaat met zijn zoon op zoek naar mogelijke nakomelingen. Er wordt veel gehuild, veel geknuffeld, veel gepraat, maar het maakt nooit een authentieke indruk.

    • Bas Blokker