‘Laat keuzes niet aan de VS’

Nederland kan zonder Europa de globalisering niet aan. Eurocommissaris Mandelson: „Zonder een sterke Europese Unie laat Nederland de beslissingen over aan China en de Verenigde Staten.”

Eurocommissaris Peter Mandelson van Handel. Foto AP EU Trade Commissioner Peter Mandelson is seen at the start of his meeting with French Prime Minister Dominique de Villepin at the Hotel Matignon in Paris, Thursday, Jan. 11, 2007. (AP Photo/Jacques Brinon) Associated Press

Peter Mandelson heeft een boodschap voor Nederland. Het debat over de Europese Unie moet hier helemaal opnieuw worden gevoerd, zegt de Britse eurocommissaris van Handel. Maar het moet wel een compleet ander debat worden: niet beginnen met een nieuw referendum over de Europese Grondwet, maar bij de vraag wat de relevantie van Europa voor Nederland is.

En dan, aldus Mandelson, zal blijken dat Nederland zonder Europa de globalisering niet aankan. Dat hield de eurocommissaris gisteren voor aan 200 genodigden van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Nederland.

Mandelson heeft iets met Nederland sinds hij als tiener wekenlang door Nederland van jeugdherberg tot jeugdherberg fietste. Vier vragen aan Mandelson over de rol van Nederland in Europa.

Herkent u iets in de gesprekken van Nederlanders over Europa?

„Wat nu in Nederland gebeurt, wordt niet voor niets ook wel de ‘Britse ziekte’ genoemd. Ik begrijp de angst van Nederlanders wel voor de euro en voor de uitbreiding naar Oost-Europa. Politici spelen te veel op deze angsten in. We zijn te defensief geworden. Maar Europa verandert helemaal niet te snel. Het antwoord van Europa op de globalisering komt juist niet snel genoeg. China, India en Brazilië pakken wel hun kansen.”

Hebben Nederlandse politici het tot nu toe verkeerd aangepakt?

„Nederlandse politici moeten duidelijk maken dat samenwerking binnen de Europese Unie de positie van Nederland in de wereld versterkt. Nederland kan uitdagingen als groeiende internationale concurrentie en klimaatverandering alleen aan in samenwerking met andere Europese landen. Zonder een sterke EU laat Nederland de beslissingen over aan China en de Verenigde Staten. Als de Nederlandse burger hiervan overtuigd is, volgen veranderingen zoals een nieuwe grondwet vanzelf. Nederland kan niet simpelweg het referendum overdoen en een andere uitkomst verwachten.”

Mandelson staat op een belangrijk punt in zijn carrière als handelscommissaris. Als hij niet snel een doorbraak bereikt in de onderhandelingen met de VS, dan zijn de zogenoemde Doha-onderhandelingen over een wereldwijd handelsakkoord mislukt. De onderhandelingen gaan vooral over het voorstel om de Europese exportsubsidies op landbouwproducten te verlagen in ruil voor lagere subsidies voor boeren in de VS. Komende zaterdag zijn twaalf handelsministers bijeen in het Zwitserse Davos, waar Doha zeker ook onderwerp van gesprek zal zijn.

U was onlangs in de VS om te praten met de Amerikaanse president Bush over Doha. Wat is de kans van slagen van de onderhandelingen met de VS?

„Eind vorig jaar schatte ik die op fiftyfifty, nu is die kans duidelijk hoger. Bush is nu persoonlijk betrokken bij de onderhandelingen. Hij meent het wanneer hij zegt dat hij wil dat er een akkoord komt. Een akkoord is haalbaar. Bovenop de Doha-afspraken wil ik aparte vrijhandelsverdragen met India, Zuid-Korea en de ASEAN-landen in Zuidoost-Azië. Eerst bilaterale verdragen, dan multilaterale. Dat gaat sneller. Zo kunnen we meer vooruitgang boeken bij het vrijmaken van de wereldhandel.”

Wat gebeurt er met u als komend jaar uw vriend Tony Blair wordt opgevolgd door uw aartsvijand Gordon Brown?

„U hebt geen idee wat mijn relatie met Brown is. Totaal niet. Ik ken hem langer dan Blair. En trouwens, deze baan duurt tot 2009. De regering heeft daar niets mee te maken.”

    • Ben Vollaard
    • Birgit Donker