Het kan: 115 jaar én nog scherp

De oudste vrouw ter wereld, de 115-jarige Nederlandse Hendrikje van Andel, had perfect functionerende hersenen zonder enig ziekteverschijnsel. Dat blijkt uit onderzoek van Nederlandse wetenschappers die haar meteen na haar dood in augustus 2005 onderzochten. Het onderzoek wordt vandaag gepubliceerd op de site van het medisch tijdschrift Neurobiology of Aging.

„Ouderen krijgen niet per se hersenziektes”, zegt hersenonderzoeker professor Gert Holstege. „Wat betreft veroudering leken de hersenen van mevrouw Van Andel op die van een 60- tot 70-jarige.”

Hendrikje van Andel was toen zij stierf de oudste vrouw ter wereld. Ze stelde haar lichaam beschikbaar aan de wetenschap en zocht op haar 111de contact met de vraag of haar oude lichaam na haar dood nog van nut kon zijn.

Het onderzoek naar haar hersenen bevestigt het inzicht dat we doodgaan aan ziektes en niet aan ‘ouderdom’. Van Andel had geen last van aderverkalking en haar bloedvaten waren niet beschadigd. Volgens onderzoeker Holstege heeft ze dat mede te danken aan haar levensstijl: „Als je niet al te ongezond eet en geen gekke dingen doet, is de kans veel groter dat je ouder wordt.” Van Andel stierf aan een maagtumor.

De wetenschappers durven geen vergaande conclusies te trekken op basis van onderzoek naar één persoon. „Het valt wel op dat mensen die ouder zijn dan 110 jaar vaak vrij intelligent zijn.” Ook kwamen Van Andel en andere ouderen uit deze groep in hun jeugd vaker buiten dan gemiddeld. Waarschijnlijk speelt ook genetisch materiaal een rol: Van Andels moeder was honderd, twee van haar grootouders werden 80 en 85.

Holstege is door dit onderzoek anders naar ouderen gaan kijken. Hij vindt dat ze gewoon als patiënten moeten worden blijven behandeld en vindt het onzin dat mensen op hun 65ste verplicht met pensioen moeten. „Mensen kunnen als ze willen nog jaren denkwerk blijven doen.”

In Nederland worden mannen gemiddeld 76 jaar en vrouwen 80 jaar. Lees ook Wetenschap: pagina 20

    • Thalia Verkade