Vrouwelijke profs, eindelijk

Voetbalsters kunnen tot nu toe niet verder komen dan de hoofdklasse van de amateurs.

Maar dat wordt anders. Er komt een eredivisie voor vrouwen, eindelijk.

Bijna zeshonderd voetbalsters lieten gisteren op de Vrouwenvoetbal Talentendag van FC Twente zien wat ze kunnen. Foto’s Bas Czerwinski 21-01-2007, ENSCHEDE. VROUWENVOETBAL TALENTENDAG BIJ FC TWENTE. VOORBEREIDING VOOR DE TRAINING BEGINT. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Ze zijn zeventien jaar. Ze zijn gek van voetballen. En ze komen allebei uit voor de landelijke eersteklasser SC Klarenbeek.

Marieke Brugman (keepster) en Karima Boukharta (linksbuiten) zijn zondagmorgen in alle vroegte naar Enschede gereisd, voor wat misschien wel een keerpunt in hun nog prille voetbalcarrière wordt: de Vrouwenvoetbal Talentendag van FC Twente.

Met ingehouden adem volgt het tweetal de verrichtingen op het trainingsveld van de nummer vier van de eredivisie. Nog even en ze mogen hún kunsten vertonen aan de scouts, die verdekt staan opgesteld langs het veld.

„Ik kon vannacht niet slapen van de zenuwen”, zegt Karima Boukharta, eerstejaars studente sociaal pedagogisch werk. „Het is nu of nooit.”

Haar clubgenote knikt. Marieke Brugman, die een opleiding tot sportinstructrice volgt: „Ik heb er álles voor over om profvoetbalster te worden. Maar zie maar eens op te vallen in deze menigte.”

Brugman en Boukharta zijn twee van de 575 voetbalsters uit heel Europa die gisteren afkwamen op de talentendag van FC Twente. Voorafgaand aan de wedstrijden – die vanwege het slechte weer op kunstgras werden gespeeld – ontvouwde de club zijn plannen met het vrouwenvoetbal.

Met ingang van het nieuwe voetbalseizoen biedt FC Twente zo’n zestig jeugdspeelsters een opleiding aan tot profvoetbalster. De meiden zullen twintig uur per week trainen. Daarnaast kunnen ze via de club een studie volgen. Indien nodig wordt gezorgd voor huisvesting en vervoer.

Het initiatief van FC Twente staat niet op zichzelf. Vorige week kregen 17 clubs uit het betaald voetbal een presentatie van de KNVB over een nog op te richten eredivisie voor vrouwen. Naast FC Twente waren ook Feyenoord, Ajax, Heereveen, FC Utrecht en PSV aanwezig. Als alles volgens plan verloopt, spelen vanaf augustus zes tot acht elftallen in de nieuwe topleague, die een aanvulling moet vormen op het amateurvoetbal voor vrouwen.

Daarmee lijkt langzaam maar zeker van de grond te komen wat in andere landen al gewoon is: vrouwelijke voetbalprofs, met eigen sponsors en goed bekeken voetbalwedstrijden. Want weliswaar stelde de KNVB onder druk van de Europese voetbalbond in 1972 de voetbalcompetitie open voor vrouwen. Maar al die tijd hebben topspeelsters nooit verder kunnen komen dan de hoofdklasse van de amateurs.

In die klasse zijn zij achtergesteld bij hun mannelijke collega’s. De vrouwen trainen hooguit drie keer per week, omdat amateurclubs over beperkte trainingsfaciliteiten beschikken. Bij de clubs die vanaf volgend voetbalseizoen aan de vrouwen-eredivisie deelnemen, kunnen de speelsters zeven dagen per week trainen.

Voorlopig verdienen ze er geen geld mee. Arbeidsbemiddelingsbureaus zullen voor hen op zoek gaan naar een baan die te combineren valt met een voetbalcarrière.

Maar ook dát zou kunnen veranderen, als er sponsors komen. Zo trok in 2005 de EK voor vrouwen zeven keer zoveel Duitse tv-kijkers als de Tour de France. In Engeland werden de EK-wedstrijden gemiddeld beter bekeken dan die van Wimbledon. Dat is onder potentiële sponsors niet onopgemerkt gebleven. Voeg daaraan toe dat meisjesvoetbal de snelst groeiende sport is – en de oprichting van de nieuwe topleague wordt verklaarbaar.

„Ons eerste doel is om met de eredivisie een topsportklimaat voor voetbalsters in Nederland te creëren”, zegt Vera Pauw, die als bondscoach van het vrouwenelftal nauw betrokken is bij de oprichting van de nieuwe competitie. Volgens haar „is het Nederlandse vrouwenvoetbal met 88.000 vrouwelijke leden bij de KNVB goed ontwikkeld”. Maar: „Op het hoogste niveau lopen we flink achter bij het buitenland.”

In het buitenland verdienen de beste voetbalsters al jaren een goed salaris. In de Verenigde Staten zijn velen van hen multimiljonair. In landen als Duitsland, Italië en Zweden verdienen ze tweemaal modaal – en krijgen daar vaak nog een auto en appartement bij.

Clubs als Arsenal, Potsdam en Barcelona richtten de afgelopen jaren een vrouwenteam op. Sommige speelsters hebben een eigen sponsor, anderen krijgen een bonus van hun club. Zij hoeven er dus geen baan op na te houden, maar kunnen zich volledig richten op hun sport.

In de VS werd in 2001 zelfs een profliga voor vrouwen opgericht: de Women’s United Soccer Association (WUSA). Dat die liga al na twee seizoenen werd opgedoekt, heeft volgens Pauw niet te maken met gebrek aan belangstelling. „In Amerika voetballen negen miljoen meisjes en vrouwen. De stadions zijn afgeladen en de kijkcijfers liegen er niet om. Het falen van de WUSA kwam door mismanagement. Als je er in een jaar tijd 40 miljoen dollar aan sponsorgeld doorheen jast, is het einde snel in zicht.”

In Nederland is het, denkt Pauw, „nog niet tot de omroepen doorgedrongen hoe goed vrouwenvoetbal bekeken wordt”. Maar dat niet alleen. Ervaringen elders in de wereld wijzen uit dat vrouwenvoetbal bijdraagt aan een betere sfeer in de stadions. Pauw: „Clubs met vrouwenteams trekken meer vrouwelijke supporters en kinderen. Topclubs als Arsenal en Barcelona geven openlijk toe dat zij daardoor meer family minded zijn geworden. En het aantal relletjes na afloop van wedstrijden is fors afgenomen.”

Hogere kijkcijfers en een betere sfeer in de stadions – dat vraagt om een meer gelijke financiële beloning van mannelijke en vrouwelijke voetballers, zou je zeggen. Volgens Henk Kesler, directeur betaald voetbal van de KNVB, „is dat ook het streven”. Als de sponsors zich niet onbetuigd laten, moeten voetbalsters in de nieuwe eredivisie volgens hem „op termijn” een basiscontract krijgen.

Zijn nieuwste geesteskind heeft inmiddels de interesse gewekt van de wereldvoetbalbond FIFA – en daar is Kesler trots op. Want ook al is Nederland niet het eerste land met een voetbalcompetitie voor vrouwen, het is nooit eerder voorgekomen dat een nationale bond het initiatief nam voor de oprichting van zo’n liga. „De FIFA ziet ons model als blauwdruk voor de toekomst van het vrouwenvoetbal. Dat is best iets om even stil bij te staan.”