Direct op intieme voet met zijn luisteraars

Na de ondergang van Pulp vertrok zanger Jarvis Cocker naar Parijs en werd hij vader. Hij bleef liedjes schrijven.

Vanavond treedt hij op in Paradiso in Amsterdam.

Jarvis Cocker wil niet terugkeren naar ‘bandland’. Foto Serge Leblon Leblon, Serge

Het was geen ,,conceptuele beslissing”, zegt Jarvis Cocker, dat zijn eerste solo-album werd opgenomen in zijn geboortestad Sheffield, van zang voorzien in zijn huidige woonplaats Parijs en gemixt in Londen, waar hij jarenlang de britpopster uithing als voorman van Pulp. ,,Maar achteraf heeft het iets geruststellends en passends dat die plaat is opgenomen in de steden die in mijn leven zulke belangrijke rollen hebben gespeeld. Ik heb niet meer zoveel tijd in Sheffield doorgebracht sinds ik die stad in 1988 verruilde voor Londen. Het is goed om af en toe eens op je schreden terug te keren.”

Op Jarvis heeft hij zijn muzikale palet aanzienlijk verbreed, sinds de hoogtijdagen van Pulp in de jaren negentig. Uiteraard zijn de sporen van zijn vroegere groep nog hoorbaar, maar transparante orkestraties, effectieve blues, tere pianoballads en rauwe punkinvloeden zijn evengoed dragers voor Cockers scherpe observaties over soms opmerkelijke onderwerpen. Het Disney-imperium, de quantumtheorie, het globalisme, Auschwitz: hij neemt geen blad voor de mond.

Al ging het heftig tegen We Are The Worldachtig globalisme fulminerende The Cunts Are Still Ruling The World zelfs de auteur te ver. ,,Ik had het eigenlijk bedoeld als opener van het album, maar ik was bang dat het de plaat zou domineren en te veel aandacht op zich zou vestigen. Daarom staat het nu, anoniem, aan het eind van de plaat, na een half uur stilte. Hoezo, hou je niet van verrassingen?”

,,Eigenlijk hou ik niet van soloplaten”, zegt hij, ,,meestal ontstaan die uit pure ijdelheid. Dus het idee van een solocarrière stond me eigenlijk niet aan. Aan de andere kant kun je op zo’n plaat persoonlijker en intiemer te werk gaan dan wanneer je met een hele band aan het werk bent. Daarom heb ik hem ook naar mijn voornaam vernoemd: zodat ik meteen op intieme voet sta met mijn luisteraars. En ja, nu hoop ik natuurlijk dat ik mijn solocarrière kan voortzetten. Ik heb geen plannen om terug te keren naar bandland.”

Black Magic is opgebouwd rond een sample uit de jaren-zestighit Crimson And Clover, van Tommy James And The Shondells. ,,Ik vond het een bijzonder sterke sample, maar het kostte me maar liefst anderhalf jaar om er een nummer omheen te schrijven. Black Magic gaat over de wonderlijke, verslavende werking van muziek. Nu ik dat zo zeg, klinkt het als het onderwerp van een rockopera. Maar muziek werkt nu eenmaal zo, het kan je leven flink op zijn kop zetten. Ik kan ze in Sheffield bij bosjes aanwijzen, de muzikanten uit bands die het nooit gemaakt hebben en ook niet in staat zijn om zich in een normaal leven te voegen. Als je muziek maakt, en alles gaat echt zoals het moet gaan, vang je een glimp op van de eeuwigheid. Hoe kun je je daarna weer schikken naar de banale werkelijkheid? Dat weet je, en toch doe je het. Coz nothing can compare to black magic, yeah yeah yeah!”

Het was diezelfde black magic, die Cocker weer aan het musiceren zette. ,,Na de ondergang van Pulp verhuisde ik naar Parijs en werd ik vader. Ik dacht: misschien is dit het dan wel, misschien wordt het tijd om de muziek de muziek te laten en iets heel anders te doen. Maar ik bleef maar liedjes schrijven. Dat is kennelijk heel belangrijk voor mijn existentie. Ja, ook ik was niet in staat om een normaal leven te leiden.”

Cockers huidige woonplaats Parijs verschafte hem een soort buitenstaandersperspectief, dat Jarvis wel degelijk gevormd heeft. ,,Nu ik hier woon, ben ik in staat om heel expliciet over Groot-Brittannië te schrijven. Nu heb ik immers iets om mijn vroegere vaderland mee te vergelijken.”

Veel explicieter dan in het heftig tegen xenofobie fulminerende From Auschwitz To Ipswich kan het niet worden. Het lied opent met een citaat uit de toespraak die de Britse minister-president Tony Blair hield, pal na de bomaanslagen in Londen, juli 2005: ,,They want our way of life.” Cocker stelt daar tegenover: ,,Well, they can take mine any time they like.”

Cocker: ,,Blair trekt het echt in termen van goed en slecht: onze manier van leven zou superieur zijn. Maar is dat wel zo? Steeds meer mensen zijn aan de antidepressiva, steeds meer mensen hebben last van zwaarlijvigheid en dat soort welvaartsziekten. Wij schijnen de winnaars te zijn in deze wereld van globaal kapitalisme, maar zo gelukkig zijn we kennelijk niet. Dus is het veel te simplistisch om dit hele conflict te beschrijven in termen van de goeden en de slechten, de haves en de have nots. Het leek passend om dat in Ipswich te situeren. Het kwaad kan zich overal voordoen, ook in zo’n ongelooflijk saaie stad als Ipswich. Helaas deden zich daar net voor kerst, toen mijn plaat allang in de winkels lag, vijf moorden op prostituees voor, hetgeen de strekking van het lied wel bevestigt.”

Dat, en het feit dat die plaatsnaam rijmt op Auschwitz. ,,Natuurlijk, dat was de voornaamste reden. Maar dat is erg belangrijk voor me, want ik ben een songschrijver in de traditionele zin van het woord. Ik hou van een ambachtelijke opzet, mijn liedjes moeten rijmen, moeten coupletten, refreinen en bruggen bevatten. Ik ben opgegroeid met zulke pop, en ik ben van die conventies gaan houden. Maar ik heb er een bloedhekel aan als zulke liedjes niets te zeggen hebben. Dan liever een aparte, desnoods ongepaste onderwerpskeuze.”

Jarvis Cocker: Jarvis (Rough Trade, distr. Konkurrent). Hij treedt vanavond op in Paradiso in Amsterdam.