Praten en nog eens praten

Brigit Kooijman

Psychologe Martine Delfos: “World of Warcraft, dat is hun wereld. Het virtuele milieu wint het vooral bij jongens van de fysieke werkelijkheid. Meisjes blijven toch altijd wel hun huiswerk doen.” foto Freddy Rikken 17/1/2007 Foto Freddy Rikken Martine. F. Delfos Kl.Psy. Houten Rikken, Freddy

Klinisch psychologe en wetenschappelijk onderzoeker Martine Delfos schreef in 2004 De schoonheid van het verschil, over de overeenkomsten en verschillen tussen mannen en vrouwen. Dat jongens het in alle vormen van onderwijs slechter doen dan meisjes – een kwestie die afgelopen weken al een paar keer aan de orde was in deze krant – is niets nieuws volgens haar, maar het wordt langzamerhand wel een groot probleem.

Waarom doen meisjes het tegenwoordig zoveel beter op school?

“Dat is altijd zo geweest. In de jaren dertig van de vorige eeuw is al eens een onderzoek gedaan waaruit bleek dat vrouwelijke studenten aan de universiteit beter presteerden dan de mannen. Meisjes zijn over het algemeen braaf, vinden het belangrijk om aardig gevonden te worden. Ze zijn altijd wel bereid om hun best te doen. Ze zijn ook minder gevoelig voor de vorm waarin het onderwijs wordt aangeboden dan jongens.”

Maar de kloof wordt groter?

“Ja, vooral de laatste vijf jaar opvallend snel. Een van de oorzaken is de rol van geld, die is belangrijker geworden. Jongens willen zichzelf neerzetten, hebben behoefte aan status, en dat bereik je tegenwoordig niet meer met een universitaire graad, maar met geld. Die jongens gaan dus zo snel mogelijk het bedrijfsleven in. En daar doen ze het fantastisch, ze zijn nog nooit zo rijk geweest.”

Dan is er dus eigenlijk niet zoveel aan de hand?

“Jawel, want snel carrière maken is niet voor iedereen weggelegd. Denk aan jongens van Marokkaanse afkomst. Van kleuter af aan konden ze niet door een winkel lopen zonder als een dief te worden gezien. Waarom zouden ze zich inspannen op school, als toch niemand ze een kans wil geven? Ze gaan zich verzetten tegen de maatschappij en worden crimineel. Bij de meisjes is dat totaal anders. Soms zie je in één gezin de meisjes studeren aan de universiteit en de jongens – zonder vooropleiding – in de gevangenis zitten. Zo groot kan de kloof zijn.”

Zijn er nog meer oorzaken te noemen?

“Internet is een heel belangrijke factor. Verslaving neemt enorm toe, meisjes aan msn, jongens aan gamen: World of Warcraft, GuildGame. Dát is hun wereld. Uren en uren brengen ze daar door. Het virtuele milieu wint het bij hen van de fysieke werkelijkheid. Maar meisjes blijven toch altijd wel hun huiswerk doen, terwijl sommige jongens simpelweg niet meer naar school gaan.”

Hoe zit het met de ‘feminisering’ van het onderwijs? Hebben jongens daar niet onder te lijden?

“Jawel, maar dan hebben we het niet alleen over het grote aantal vrouwen voor de klas, maar over de feminisering van onze maatschappij als geheel. De talige cultuur domineert: praten, praten en nog eens praten. Dat is anders dan vroeger, toen werd er niet zoveel gepraat. Nu wordt er tegen jongens gezegd als ze ergens geen zin in hebben: ‘Vind je het zelf ook niet belangrijk om te doen? Want het is toch je toekomst, hè’. Terwijl jongens om hen bij de les te houden meer gebaat zijn bij heldere, rechtvaardige regels. Want hun toekomst kunnen ze halen bij McDonald’s. Als ze daar gaan werken, kunnen ze vandaag nog hun beltegoed verhogen.”

Wat kunnen scholen doen om die jongens toch binnenboord te houden?

“Ze iets bieden dat hen motiveert om te werken voor ‘later’. Maar hoe je dat doet, dat is een groot probleem. Je komt er in elk geval niet door het ‘leuker’ te maken, want tegen hun virtuele wereld kun je toch niet op, die is écht leuker dan dat oubollige gedoe op school. Internetverslaving onder jongeren is een ernstig probleem. En het waait niet vanzelf over. Wij als volwassenen zullen onze verantwoordelijkheid moeten nemen en grenzen stellen.”

Zouden jongens gebaat zijn bij aparte scholen?

“Nee, onderzoek heeft uitgewezen dat dit voor meisjes gunstig kan zijn, maar voor jongens is een gemengde school beter. Voor een meisje willen ze namelijk nog wel eens hun best doen, blijkt. Wat jongens zou kunnen helpen is structuur bieden, hun prestaties waarderen en rechtvaardige verwachtingen van ze hebben. Een meisje met mavo-hersens dat op de havo of het vwo zit, redt het vaak nog net door heel hard te werken, maar een jongen lukt dat niet. En die gaat dan denken dat hij een sukkel is.”

    • Brigit Kooijman