Insectenfestival haalde zelfs de Chinese tv

De winnaar van de Academische Jaarprijs 2005-2006 kreeg veel publiciteit met een spectaculair publieksfestival. Het haalde zelfs de Braziliaanse en Chinese televisie.

Gaby van Caulil

Foto I-Stock Isolated big ant

Het team van entomoloog prof. dr. Marcel Dicke van Wageningen Universiteit won op 1 juni 2006 de eerste Academische Jaarprijs, met een voorstel voor een grootse manifestatie over insecten. Na de finale waren vijf tot tien mensen non-stop bezig met de voorbereiding van Wageningen - City of Insects. Dicke: „Al voor de finale heb ik zo’n honderd mensen uit Wageningen – onder anderen bioscoophouders, kunstenaars en restauranteigenaars – gevraagd of ze mee wilden doen met het festival. Het merendeel zei ja, en zo werd het een festival van de hele stad.” Omdat Dicke zijn Wageningse contacten niet kon garanderen dat hij de Academische Jaarprijs ook daadwerkelijk zou binnenhalen, gaf hij te kennen dat de insectenweek sowieso door zou gaan. Prijs of geen prijs. Alleen de omvang zou afhankelijk zijn van het winnen van de prijs van 100.000 euro. Omdat Wageningen uiteindelijk met de eer ging strijken, kon het festival groots worden opgezet. Van 18 tot 24 september bezochten 20.000 mensen het insectenfestival. Op de eerste dag presenteerden de entomologen hun boek Muggenzifters en Mierenneukers (inmiddels zijn 1300 exemplaren verkocht). Het wereldrecord tegelijk-insecten-eten werd scherp gesteld op 1747 mensen. Vijfduizend mensen bezochten de open dag van het laboratorium voor entomologie.

Maar dat was niet het enige: tijdens het festival vonden in totaal meer dan vijftig activiteiten rondom insecten plaats. Er was een theaterworkshop, een insectenmusical, een kunsttentoonstelling, de film Microcosmos, een fototentoonstelling, een internetwedstrijd, een scholierenwedstrijd, een insectendefilé door de stad, een kinderuniversiteit, een insectenrobot, een geurendoolhof en een optreden van zangers Guillermo en Tropical Danny. Bovendien besteedden enkele tientallen scholen in de regio aandacht aan insecten. Met lespaketten werden leerlingen van de lokale basisscholen uitgedaagd om een koning en koningin van het insectenrijk te kiezen. Zo maakten scholieren kennis met de verscheidenheid van insecten en met hun functie in het ecosysteem.

Acht televisieploegen kwamen tijdens het festival opnamen maken. Persbureau Reuters bood de beelden aan bij 400 buitenlandse zenders. Van een collega hoorde Dicke dat het insectenfeest op de Braziliaanse televisie te zien was. Bovendien hoorden Chinese medewerkers van de universiteit van hun ouders dat ook het Chinese journaal een item uitzond over het festival in Nederlands kleinste universiteitsstad.

Een boek, lespakketten, 20.000 bezoekers en wereldwijde media-aandacht: heeft Wageningen het niet moeilijk gemaakt voor de winnaars van de komende edities van de Academische Jaarprijs? Dicke: „Onze vakgroep had al tien jaar ervaring met publiekscommunicatie, via de lezingenserie Insecten en maatschappij. Bovendien ontstond er na de gewonnen finale een enorm enthousiasme. Het plezier en de interne cohesie in het team was groot. Als dat er niet is, dan kun je er beter niet aan beginnen. Maar ik zou niet willen dat anderen zich door onze manifestatie uit het veld laten slaan. Andere teams komen met een andere aanpak. Ieder onderwerp heeft zijn eigen insteek.”

Enkele biologen vroegen zich naderhand af of de insectenweek wel heeft geleid tot meer inzicht bij het brede publiek in de wetenschap van insecten. De bezoekers zouden zich vooral hebben laten leiden door het wereldrecord insecten eten en het optreden van twee populaire zangers. Dicke: „Ik erken direct dat mensen ook afkwamen op de franje. Maar zonder alle aardigheid eromheen zou er nooit zoveel interesse zijn geweest voor de entomologie. Op zaterdag 23 september bezochten vijfduizend mensen ons laboratorium, zij toonden werkelijk belangstelling voor de wetenschap van insecten. Bij andere open dagen halen we hooguit 1500 mensen. Wij wetenschappers zijn vaak zo serieus dat we alleen de boodschap willen vertellen. We zijn te veel gericht op de inhoud en bereiken daardoor alleen mensen die toch al geïnteresseerd zijn. Waarom breng je er niet wat franje omheen, om ook potentiële geïnteresseerden binnen te halen?”

    • Gaby van Caulil