Goed nieuws

Steeds die vraag, in lezersbrieven, op feestjes, op het schoolplein: „Waarom staat er alleen maar slecht nieuws in de krant? Irak, Bush, broeikaseffect, etnische spanningen.” En steeds mijn antwoord: „Nee hoor, er staat ook heel veel goed nieuws in de krant. Over de bezieling van kunstenaars. Over kampioenen en nieuwe records in de topsport. Over succesvol sparen en beleggen. En over de nieuwste wetenschappelijke vondsten en vindingen, dat vooral.”

Goed beschouwd schrijven journalisten eerder te weinig dan te veel over slecht nieuws in de wetenschap. Geldverspilling, machtsmisbruik, cultuurslapte - het bestaat zonder twijfel ook in academische kring. Maar ik begrijp heel goed dat wetenschapsjournalisten vooral gefascineerd zijn door die andere, positieve kant van wetenschapsbeoefening. Tot hoe ver kunnen onderzoekers kijken, terugkijken, vooruitkijken: in de kosmos, in het menselijk lichaam, in planten en dieren, in ruimte en tijd, in chemische processen, in biologische ontsporingen? Waar ligt de grens? En, spannender: wat was en is er vóór en nà die grens?

De wetenschapspagina’s in NRC Handelsblad en nrc.next geven mij energie. Primaire emoties maken ze bij mij los: „goh, dat wist ik niet”, „nooit over nagedacht”, „hoe is het mogelijk!”, „wat goed dat dit probleem wordt opgelost!” Niet genoeg kan ik lezen over tumorcellen die van alle kanten worden belaagd en bestreden, nu ook al met kunstmatige bloedpropjes ter grootte van hooguit 1 honderd-miljoenste millimeter. Over het gevaar van degenslikken (met een kans op bloedingen van 1:3). Over ‘het maakbare brein’ van de mens, dat tot op hoge leeftijd te beïnvloeden is door hersengymnasitiek (sudoku’s, pianoles, taalles, etc.).

Wetenschappelijk onderzoek gedijt bij rust en vrijheid. Maar daarna moeten de resultaten hun weg vinden naar het bredere publiek: voor praktische toepassing, voor wetenschappelijk onderwijs, om verantwoording af te leggen aan geldschieters, voor debat, inspiratie en verwondering. Wetenschapsjournalisten vervullen een belangrijke rol om kennis te verbreiden in de samenleving. NRC Handelsblad en nrc.next rekenen dit tot hun kerntaken. En wij gaan een stap verder zelfs. Uit overtuiging en met groot plezier nemen wij deel in de Academische Jaarprijs die dit seizoen voor de tweede keer wordt uitgeloofd.

Hoogwaardig onderzoek uitwerken in een plan om nieuwe kennis bekend te maken buiten academische kring - dat is, samengevat, de kern van de jaarprijs. Vorig jaar won een Wageningse onderzoeksgroep die zich bezighoudt met het belang van insecten voor het leven op aarde. Mede dankzij de Academische Jaarprijs (100.000 euro) raakte Wageningen half september vorig jaar in de ban van kruip- en sluipbeesten, op een groot insecten-festival met veel verschillende publieksactiviteiten.

Dit jaar zijn zeven onderzoeksgroepen genomimeerd. Lees over hun resultaten en hun campagneplan. Volg de beoordeling van de jury. En verwacht de uitslag van deze ‘battle of the universities’ op 6 juni aanstaande.

Ik wens alle deelnemers een spannende strijd toe. En voor onze lezers: ten minste even veel verwondering en genoegen als waarmee ik onze wetenschapspagina’s lees.

Birgit Donker

Hoofdredacteur NRC Handelsblad & nrc.next

    • Birgit Donker