Genenstrijd

DOE Human Genome Program

De beschrijving van het menselijke genoom had alle elementen van een epische onderneming. Het was niet alleen een dappere poging om de werking van het menselijk lichaam te ontraadselen. Het was ook een strijd tussen twee wereldbeelden, die van belangenloze publieke wetenschap en die van commerciële aandeelhouders.

De beschrijving van het menselijke genoom begon in 1990 als een publiek project, waarbij wetenschappers uit de Verenigde Staten en vier andere landen betrokken waren en dat met drie miljard dollar werd gefinancierd door de Amerikaanse overheid. Het Human Genome Project (HGP) zoals de samenwerking heette, maakte al zijn vorderingen publiek.

Het menselijke genoom bestaat uit 22 chromosomen, grote moleculenclusters, die bij elkaar uit drie miljard baseparen, verschillende samenstellingen van enkele moleculen, bestaan. De werking van dit geheel wordt aangestuurd door genen. Doel van het HGP was om alle baseparen te beschrijven en het aantal genen te tellen. Een succesvolle afronding zou een doorbraak betekenen voor de behandeling van ziektes.

In 1998 kreeg HGP concurrentie van Cerela, een beursgenoteerd bedrijf. Volgens oprichter Craig Venter kon de beschrijving van het genoom veel sneller en dat voor eentiende van de drie miljard die HGP nodig had voor het project. Bij haar werk kon Cerela bovendien vrijelijk putten uit de voor iedereen toegankelijke HGP-data terwijl het bedrijf haar eigen gegevens voor zichzelf hield.

Het werd een race tegen de klok die in 2001 eindigde met de gelijktijdige publicatie van twee wetenschappelijke artikelen. Eindstand: rond de 30.000 genen. Er is wel één verschil: wie de onbewerkte data van Cerela wil bekijken, moet betalen.

www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/home.shtml