De lezer schrijft over journalisten in gevaarlijke gebieden

Wat een dappere en tegelijkertijd roekeloze onderneming van Koert Lindijer om naar Mogadishu af te reizen. Hij had dan wel een lijfwacht georganiseerd maar uit eigen ervaring weet ik dat daar niemand te vertrouwen is.

Na lezing vroeg ik me wel af wat de instructies van een krant zijn voor journalisten die naar (levens)gevaarlijke gebieden willen reizen.

Of wordt de inschatting van het gevaar aan de journalist overgelaten? Bij gijzeling had het de krant een flinke bom duiten kunnen kosten.

Heb het verslag trouwens met bewondering gelezen.

Ik hoop dat hij inmiddels weer veilig in Nairobi zit.

H.Bruins

Leeuwarden

De krant antwoordt

Het was inderdaad een dappere onderneming van onze correspondent om naar Mogadishu te gaan. Maar geen roekeloze.

Koert Lindijer was al geruime tijd een reis naar Somalië aan het voorbereiden. Vorig najaar zei hij zijn reis op het laatste moment af na concrete aanwijzingen dat zijn leven gevaar zou lopen. Ook dit keer heeft hij zijn reis verscheidene keren uitgesteld. Maar hij besloot uiteindelijk toch te gaan toen hij enkele collega’s om zich heen had verzameld die met hem mee zouden reizen en er bovendien een gezamenlijke bewaking georganiseerd was. De krant wilde graag dat hij ging, omdat zich in de Hoorn van Afrika belangrijke ontwikkelingen voordoen, waarbij zich een steeds duidelijker nieuw front aftekent tussen fundamentalisten en door de VS gesteunde krachten. Overigens had Koert Lindijer niet één lijfwacht, maar acht – en dat waren dan nog niet alle veertien waar hij om had gevraagd.

Bij reizen van redacteuren naar gevaarlijke gebieden moet altijd een zorgvuldige afweging worden gemaakt. Journalisten hebben enerzijds de taak om ooggetuigenverslagen te geven van het nieuws, zoals in Mogadishu maar ook in Irak en Afghanistan. Anderzijds staat de krant op het standpunt dat geen enkel verhaal het leven van een collega waard is.

Wij hebben inderdaad een checklist die ons helpt bij de besluitvorming over de aanwezigheid van verslaggevers in gevaarlijke situaties. Natuurlijk biedt deze geen waterdichte garanties en moet bij elke reis een nieuwe afweging worden gemaakt. De belangrijkste graadmeter is daarbij de journalist zelf. Zeker in het geval van Koert Lindijer, die een zeer ervaren Afrika-correspondent is. Eén van de onderdelen van de checklist is dan ook: beschikt de verslaggever over relevante ervaring in het gebied of met vergelijkbare, gevaarlijke situaties?

Andere onderdelen zijn: zijn er andere journalisten aanwezig met wie kan worden opgetrokken; beschikt de verslaggever over beschermende middelen (scherfvest, gasmasker); is er een vluchtroute grondig voorbereid (visa, auto, geld, gids, tickets); is er communicatie mogelijk (telefoon); is de aanwezigheid in het gebied toegestaan door de plaatselijke autoriteit; is er een zekere mate van orde of gezag in het gebied; kan er eventueel op plaatselijke beveiliging een beroep worden gedaan en is er contact met Europese diplomatieke vertegenwoordigingen ter plaatse.

In de praktijk wordt elke reis naar een gevaarlijk gebied afzonderlijk beoordeeld. Wat Irak betreft reist onze correspondent in Teheran Thomas Erdbrink wel in het door de Koerden bestuurde gebied en binnen de groene zone van Bagdad. In Afghanistan wordt ook met de grootste voorzichtigheid gereisd.

Vanuit Nederland reizen onze verslaggevers regelmatig ‘embedded’ mee met Nederlandse militairen in Uruzgan, terwijl onze correspondent Philip de Wit vanuit India langs eigen wegen naar Kabul en Kandahar reist. De Afghanistan-gangers hebben allemaal een training in oorlogsverslaggeving gevolgd. Koert Lindijer zit inmiddels weer in Nairobi.

Birgit Donker hoofdredacteur

Reacties www.nrc.nl/lezerschrijftNieuwe kwesties lezerschrijft@nrc.nl

    • Birgit Donker