Chips in vele smaken

Gemengde berichten, deze week, uit de wereld van de halfgeleiders. Chipmachinebouwer ASML bracht recordcijfers, maar twee belangrijke Amerikaanse klanten stelden teleur.

Er is hoop voor de werknemers die hun baan zullen verliezen bij NXP Semiconductors. De chipfabrikant uit Nijmegen kondigde woensdag aan vierhonderd banen te zullen schrappen. De voormalige Philips-dochter zegt drastisch te moeten reorganiseren om de concurrentie met producenten in lagelonenlanden aan te kunnen.

Een groot deel van de ontslagen techneuten kunnen allicht, na een omscholing, aan de slag bij een andere spelers uit de Hollandse hightech-industrie. ASML, fabrikant van chipmachines, kwam op dezelfde dag als NXP met goed nieuws voor de arbeidsmarkt. Het bedrijf uit Veldhoven, ook al voortgekomen uit Philips, wil dit jaar nog maximaal driehonderd nieuwe technici aanstellen.

Kortom: verwarrende berichten deze week uit de ingenieuze wereld van de halfgeleiders, de nanotechnologie en de lithografie.

ASML had meer goed nieuws: het presenteerde een winstverdubbeling over 2006, een recordomzet en andermaal een versterking van zijn wereldwijde marktleiderschap. Voor het lopende jaar ziet de Franse topman Eric Meurice nog geen einde aan de groei. Beleggers reageerden enthousiast: de koers steeg woensdag ruim 8 procent tot 20,39 euro.

Een paar uur later bracht een andere gigant uit de hightech-industrie Wall Street in neerwaartse beweging. Intel, de grootste producent van computerchips ter wereld en een belangrijke klant van ASML, was de dag ervoor nabeurs met tegenvallende omzetcijfers gekomen. De winstmarge voor het lopende jaar zal er niet op vooruit gaan. De koers daalde woensdag met ruim 5,6 procent. In absolute getallen klinkt dat dramatischer: Intel verloor in één dag ruim 7,2 miljard dollar aan beurswaarde.

Concurrent en landgenoot Advanced Micro Devices (AMD) was vorige week al met slechte kwartaalcijfers naar buiten gekomen en zag zijn beurswaarde met ruim 1 miljard dollar dalen. Het rechtvaardigt de vraag: gaat het nou goed of slecht met de wereldwijde markt voor halfgeleiders? En wat moeten beleggers daarmee?

De rek is er nog lang niet uit, stelt analist Frits de Vries van Rabo Securities. „De vraag naar chips zal voorlopig flink blijven groeien. Tussen de 8 en 10 procent.”

Mooi voorbeeld om dat aan te tonen: de eerder deze maand gelanceerde iPhone van Apple, het vernuftige mobieltje dat bellen met video en muziek combineert. Daarin gaan geavanceerde chips van firma’s als het Taiwanese TSMC – afnemer van ASML. De Vries rekent voor: „Als Apple gelijk krijgt en het volgend jaar 10 miljoen exemplaren van de iPhone weet te verkopen, zullen er 800 miljoen nieuwe flash memory chips moeten worden geproduceerd. Ook de introductie van Microsofts besturingssysteem Vista zal de behoefte aan, weliswaar andersoortige, chips doen toenemen.”

Aangezien vrijwel alle producenten van chips zijn aangewezen op de machinefabrikant uit Veldhoven, zal ASML het nog een poosje druk krijgen. „Alle grote productenten zullen in nieuwe apparatuur gaan investeren”, verwacht De Vries.

De wereldwijd groeiende vraag naar chips toont ook aan dat het dalletje waarin Intel en AMD verkeren niet structureel is. „Dat komt puur door de prijzenoorlog die de twee met elkaar uitvechten”, zegt analist Win-Yeng Choi van Theodoor Gilissen. „Ze moeten een voorraad goedkope chips uit Azië zien weg te werken. Het is een tijdelijke dip.”

Van de prijsdruk op de chips profiteert ASML alleen maar, legde financieel directeur Peter Wennink deze week uit. De machines van het bedrijf verhogen de productiviteit en helpen daardoor de kosten bij de klanten te verlagen.

De voorziene groei van de chipmarkt kan ASML nooit aan. Het bedrijf werkt nu al optimaal, met een capaciteit van maximaal 300 systemen per jaar. Die productie zal ASML binnen een jaar proberen op te schroeven tot maximaal 400 exemplaren – vandaar die behoefte aan nieuw personeel. Vervolgens komt het paradoxale verdienmodel van het concern om de hoek kijken: hoe schever de verhouding tussen vraag en aanbod – in het voordeel van de vraag – hoe sneller de prijzen zullen opleven.

De gemiddelde verkoopprijs van een ASML-systeem schommelde vorig jaar rond de 14 miljoen euro. Dat kan volgens De Vries van Rabo rustig oplopen richting de 25 miljoen per stuk. „ASML zal niet zozeer in volume groeien, als wel in omzet. Puur door de verwachte prijsstijging.”

Zijn collega Choi is eveneens enthousiast over ASML – hij verhoogde zijn beleggingsadvies van ‘houden’ in ‘kopen’ – maar vindt 25 miljoen euro aan de hoge kant als gemiddelde verkoopprijs voor de wafersteppers uit Veldhoven.

Choi ziet ook wel risico’s. „Vanaf de tweede helft van vorig jaar komt er louter goed nieuws uit de hightech-industrie. De zorg die ik dan altijd heb: hoe lang houdt dat stand? Ook Apple bracht deze week recordcijfers, maar was tegelijkertijd terughoudend over de te verwachten resultaten over het huidige kwartaal.”

En de NXP-fabriek uit Nijmegen? De aangekondigde sanering is geen voorteken dat het bedrijf in nood verkeert, aldus Choi. „Het gaat juist heel erg goed met NXP.”  Maar daar hebben beleggers niet veel aan. NXP werd vorig jaar door een consortium van investeerders voor 8,3 miljard euro van Philips gekocht.