Aan het lijntje

Menig Europeaan is ervan overtuigd dat veel onderzoek op Amerikaanse universiteiten door bedrijven wordt gesponsord en belangenverstrengeling daardoor altijd op de loer ligt. Maar volgens Dennis Meredith, oud-communicatiemanager van MIT en Cornell University, is dat beeld achterhaald.

„Er komt nog maar weinig geld van bedrijven terecht bij universiteiten. Door hun steeds korter wordende horizon zijn bedrijven alleen nog in wetenschappelijk onderzoek geïnteresseerd dat snel uitzicht biedt op commerciële toepassingen. En dat soort toegepast onderzoek wordt aan de universiteiten vrijwel niet gedaan.”

Het R&D-budget van ondernemingen, in 2004 190 miljard dollar, wordt vooral uitgegeven in bedrijfslaboratoria, meent Meredith. „De enige plekken waar het bedrijfsleven nog wel wat onderzoek sponsort, zijn technische faculteiten. Bij technische faculteiten zie je daardoor soms discussies ontstaan over wie de rechtmatige eigenaar is van een bepaalde ontdekking.”

De laatste jaren is ook een fel debat gevoerd over de samenwerking tussen farmaceutische ondernemingen en medische faculteiten. Zo verwijten wetenschappers die onderzoek doen op basis van aangeleverde data van farmaceuten, dat deze bedrijven regelmatig gegevens achterhouden, waardoor ze de werking van geneesmiddelen niet goed kunnen testen.

Dat het protocol scherper kan bleek ook uit de geruchtmakende zaak van twee gerespecteerde artsen van Georgia State University. In de periode 1988 en 1996 sloten farmacoloog Bruce Diamond en psychiater Richard Borison contracten met meerdere farmaceutische bedrijven om medicijnen te testen. Ze lieten testen op patiënten echter uitvoeren door ongekwalificeerd personeel en staken 11 miljoen dollar die voor hun universiteit bestemd was in eigen zak. In 2000 werden beide mannen tot lange gevangenisstraffen veroordeeld.