www.nrc.nl/leesclub

Over De helaasheid der dingen: Een fijn, rijk en mooi geschreven boek, waar we allemaal dankbaar voor mogen zijn dat het er is. De betrekkelijke platheid van de personages leidt nergens tot platheid in de beschrijvingen. Integendeel: je krijgt gewoonweg bewondering voor de manier van leven en naar de verdommenis gaan van zo’n stel familieleden en hoe Dimitri Verhulst het allemaal gezien en opgeschreven heeft

Het enige dat ik niet mooi vind aan het boek is de titel. Helaasheid… wat is dat nu voor woord? Bedoelt de schrijver de tevergeefsheid? Welke tevergeefsheid dan? Helaasheid… is het soms de betreurenswaardigheid van bepaalde dingen? Van welke dingen dan?

Ruth Terwiel

Met ‘helaasheid’, een nieuw verzonnen woord waar je wat langer bij stilstaat dan bij een bekende uitdrukking, drukt de schrijver volgens mij zijn spijt uit over het feit dat de wereld van zijn jeugd niet te verenigen is met de ‘normale’ wereld waarin hij zich een plaats veroverd heeft.

Petra Visser

Ik vind ‘helaasheid’ juist een prachtig neologisme. [...] Tevergeefsheid zou geen alternatief geweest zijn, dat is evenmin als helaasheid een bestaand woord volgens Van Dale. ‘Vergeefsheid’ bestaat wel, maar betekent ‘zonder resultaat’ en dat bedoelt Verhulst volgens mij beslist niet.

Met ‘de dingen’ bedoelt hij, denk ik, alles wat mensen verzamelen om hun bestaan een schijn van zin te geven, dat kunnen voorwerpen zijn maar ook immateriële zaken zoals kennis, taal, communicatie, seks. [...] Over zijn grootmoeder schrijft hij: ‘In deze fase vroeg ze me niets meer. Weg vragen. Weg taal. Weg communicatie’. Weg herinneringen, ook. Het enige tastbare bewijs van het feit dat ze hebben geleefd zijn de jengelende kinderen, aan wie niet zozeer de dementen zich vastklampen als wel de wanhopige ouders van die kinderen…

Het dichtst in de buurt van helaasheid komt ‘jammerlijkheid’, maar ‘De jammerlijkheid der dingen’ bekt niet goed. Ik zou een boek met die titel niet snel kopen.

Elsbeth Etty

Dit is de derde aflevering in de discussie over ‘De helaasheid der dingen’ van Dimitri Verhulst. Discussieer mee op www.nrc.nl/leesclub, waar ook eerdere artikelen te vinden zijn.

Tirza (Arnon Grunberg, november) – Het psalmenoproer (Maarten ’t Hart, december) – De helaasheid der dingen (Dimitri Verhulst, januari) – Dis (Marcel Möring, februari) – Lucifer (Connie Palmen, maart)