Wakend oog van een vals konijn dat Bigamist heet

De tijdhoeder door Jeanette Winterson

Jeanette Winterson: De tijdhoeder. Uit het Engels vertaald door Ineke Lenting. Pimento, 368 blz., € 16,95

*----

Ergens in het Britse groen staat een vervallen landhuis met een wonderlijke naam: Strengelweer. In het huis woont een meisje, Zilver van elf, met haar schonkige heks van een tante. Haar ouders zijn op mysterieuze wijze verdwenen. Ze wordt sindsdien behandeld als voetveeg. Tijdens haar werkzaamheden wordt ze in de gaten gehouden door een vals konijn dat Bigamist heet.

Een konijn, en niet, zoals je verwachten zou, een kat – die komt later. Jeanette Winterson, die vooral naam maakte met haar roman The Passion, tracht in haar eerste boek voor kinderen aan te haken bij de levendige Britse traditie van fantasieverhalen. Een enkele maal verwijst ze zelfs nadrukkelijk naar een van haar voorbeelden, zoals naar Peter Pan.

De vraag is wat Nederlandse lezers van onder de twaalf met dit soort verwijzingen aanmoeten, en met andere typisch Engelse elementen, maar dat is bij lange na niet het hinderlijkste aan dit boek. De Tijdhoeder wekt de indruk dat Winterson denkt dat er een recept bestaat voor een geslaagd kinderboek – je keilt er het een en ander aan ingrediënten in, een wees, een magisch apparaat, wat natuurkunde en o ja, een scheut moraal natuurlijk én een hoop gekkigheid – en dan is het een kwestie van husselen.

Het uitgangspunt van Winterson is nog niet eens zo slecht: de tijd is op hol geslagen, de regering zit met de handen in het haar, er is een erg fout bedrijf dat tijd inkoopt of steelt van mensen die uren verspillen met niets doen, om het door te verkopen aan hen die het altijd druk hebben…

Maar het is niet doordacht, het is slordig, interne logica ontbreekt. Een enkel goed gelukt beeld – een schuifelende mammoet langs de Theems bij nacht – kan het boek niet redden. „Een kinderboek moet waar zijn, en nergens gelogen”, zei Annie Schmidt. Jeanette Winterson jokt.

Judith Eiselin

    • Judith Eiselin