Stoiber na zomer weg als premier

Edmund Stoiber, premier van Beieren en voorzitter van de CSU, legt zijn functies neer om een einde te maken aan een al weken durende leiderschapscrisis. De crisis heeft het imago van de partij aanzienlijk geschaad.

De Beierse CSU is de zusterpartij van Merkels CDU en is met twee ministers vertegenwoordigd in de grote coalitie in Berlijn.

Stoiber zal zijn functies per 30 september opgeven. De afgelopen weken was duidelijk geworden dat hij niet meer voldoende steun had in de partij. Stoiber wilde in 2008 nog eens aantreden als lijsttrekker, maar de partij zag dat anders. Zijn imago als doortastend bestuurder was aangetast. Eind 2005 trok hij zich op het allerlaatste moment terug uit de nieuw te vormen regering rond Angela Merkel. In Beieren werd die onverhoedse manoeuvre uitgelegd als een teken van onzekerheid. Ook maakte hij weinig vrienden met straffe bezuinigingen. Toen een onbeduidende districtsbestuurder Stoibers autoriteit in twijfel trok, bleek dat zijn machtsbasis geërodeerd was.

Stoiber was veertien jaar aan de macht. Hij moderniseerde de economie van Beieren maar hield de traditionele conservatieve waarden in het oog, conform het credo: „Laptops en Lederhosen”. In 2003 behaalde de CSU onder zijn leiding een absolute meerderheid in het parlement in München. In 2002 was Stoiber kanselierskandidaat voor CDU en CSU, maar verloor hij van Gerhard Schröder.

Onmiddellijk na Stoibers aankondiging, gistermiddag, brak in de partij de strijd om de opvolging los. Gedoodverfd opvolger voor het Beierse premierschap is de huidige minister van Binnenlandse Zaken in Beieren, Günter Beckstein. Voor het partijvoorzitterschap zijn de Beierse minister voor Economische Zaken, Erwin Huber en de minister van Landbouw in Berlijn, Horst Seehofer, in de race.

De Beierse turbulentie heeft geen onmiddellijk effect op de politieke constellatie in Berlijn, maar maakt het leven van Angela Merkel er op den duur niet eenvoudiger op. De CDU leunt sterk op de stemmenmachine in het zuiden en het is de vraag of Stoibers opvolger het christelijk-sociale gedachtegoed met evenveel succes aan de man kan brengen als de ranke zestiger met het witte haar.

Ook is onduidelijk in hoeverre de CSU als stoorzender blijft fungeren. Om in Beieren te scoren zet de CSU zich graag af tegen het beleid dat in Berlijn wordt gemaakt, óók als de CSU in de regering zit. Edmund Stoiber heeft het Angela Merkel in haar eerste maanden niet gemakkelijk gemaakt. In de CDU leeft nu de vrees dat de nieuwkomers in München extra profileringsdrang hebben en nóg vaker het gevecht met Merkel zullen zoeken.

    • Michel Kerres