Senaat VS: meer weten over taps

De Amerikaanse minister van Justitie Alberto Gonzales is gisteren in aanvaring gekomen met de juridische senaatscommissie. Hij verschafte volgens de senatoren onvoldoende duidelijkheid over de legale basis voor het omstreden afluisterprogramma van de regering-Bush.

In december 2005 lekte uit dat de regering-Bush na ‘11 september’ een programma opzette om telefoongesprekken van Amerikaanse burgers met terreurverdachten in het buitenland af te luisteren. Anders dan de wet voorschrijft werd niet per afgeluisterde burger voorafgaand toestemming gevraagd bij een speciale geheime rechtbank. Volgens de regering zou zo’n gang naar de rechter de terreuraanpak te zeer vertragen.

Woensdag schreef de minister in een brief dat weer om dagvaardingen wordt gevraagd. Gonzales zei gisteren dat na uitgebreide onderhandelingen met de rechtbank de procedures zijn aangepast „opdat de regering met de vereiste snelheid en waakzaamheid kan optreden tegen terreurdreiging”.

De nieuwe voorzitter van de juridische commissie, de Democraat Patrick Leahy, en zijn voorganger, de Republikein Arlen Specter, verwelkomden dit besluit. Maar, zei Leahy: „Dit had jaren geleden al gedaan moeten worden.” Specter was ook kritisch: „Ik weet niet waarom dit zo lang moest duren.”

Bovendien ergerde het Leahy dat Gonzales niet meer openheid verschafte over de details van de deal tussen regering en rechtbank. Hij vroeg de minister het rechtbankdocument vrij te geven, Gonzales weigerde te zeggen of hij dit kon. Leahy: „Zegt u dat u de rechtbank wilt verbieden een besluit vrij te geven, dat u openlijk heeft aangekondigd? Zitten we hier soms in Alice in Wonderland?”

Een federale rechter veroordeelde het afluisteren in augustus; het beroep dat de regering toen aantekende zou deze maand dienen. Gonzales ontkende dat de beleidswijziging hiermee verband houdt.

De commissie had verder ook kritiek op Guantánamo Bay. Leahy: „Ik heb in 32 jaar niet meegemaakt dat de grondwet en de basisrechten van Amerikanen zo bedreigd worden door de eigen regering.” Het Pentagon maakte juist gisteren nieuwe regels bekend voor de berechting van de terreurverdachten die vastzitten in het Amerikaanse strafkamp. Ze mogen worden berecht op basis van bewijs uit tweede hand, of bewijs dat onder druk is verkregen. (AP)