Gebedsgenezeres die de oorlog predikte

De woensdag overleden Alice Lakwena was in de jaren tachtig de spiritueel leidster van een Oegandese rebellengroep, die later deels zou opgaan in het Verzetsleger van de Heer.

Alice Lakwena (Foto AFP (FILES) This file picture dated 26 May 1996 shows exiled leader of Ugandan rebels known as the Holy Spirit Movement, Alice Lakwena, giving an interview in Nairobi. Alice Lakwena, a self-proclaimed prophetess whose Holy Spirit Movement was at the initial vanguard of northern Uganda's long-running insurgency, died 18 January 2007 in exile in Kenya at the age of 51. Lakwena, known by her followers as "Your Holiness" and who believed she could cure AIDS, died overnight in the Dadaab refugee camp about 600 kilometers (370 miles) northeast of Nairobi, a spokeswoman for the UN's refugee agency said. AFP PHOTO geestelijk spiritueel leider Verzetsleger van de Heer AFP

Ze was bezeten door geesten en boodschapper van de christelijke God en wist in die hoedanigheid in de jaren tachtig duizenden rebellen achter zich te krijgen in de strijd tegen de nieuwe Oegandese leider Museveni. Alice Auma Lakwena (Lakwena betekent boodschapper) is woensdag in een vluchtelingenkamp in Kenia gestorven aan een niet bekendgemaakte ziekte, op onbekende leeftijd.

Alice leidde als gebedgenezeres een cultus in het Noord-Oegandese Gulu toen de uit het zuiden afkomstige huidige president Museveni in 1986 na een guerrilla de macht overnam van de autoritaire Milton Obote, wiens leger voor een groot deel bestond uit noorderlingen. In de strijd tegen Museveni doken in het noorden verschillende mediums op, en Alice groeide snel uit tot een van de machtigsten.

Ex-prostituee Alice had voor elke militaire nederlaag een uitleg en een oplossing. De vervuilende geesten van de slachtoffers uit Museveni’s leger namen bezit van haar soldaten, maar zij verdreef ze en plaatste er engelen voor terug. Oorlog is een reinigingsproces voor de Acholi-gemeenschap, legde ze uit. Degenen die stierven waren blijkbaar een last voor de gemeenschap, en de ‘puren’ overleefden. Onthouding van alcohol en seks hielpen bij het puur worden, en een strijder ingesmeerd met olie was bestand tegen kogels. Museveni’s strijders zagen zich geconfronteerd met halfnaakte, glimmende mannen en vrouwen die met heilige voorwerpen, bijbels en een enkel geweer zwaaiden, schrijft antropoloog Tim Allen in zijn boek Trial Justice. Meestal zetten ze het op een lopen.

In 1987 werd Alice’ Beweging van de Heilige Geest toch verslagen, toen die een opmars naar het zuiden wilde maken. Naar verluidt vluchtte Alice op een fiets naar Kenia. Veel achtergebleven rebellen sloten zich aan bij Joseph Kony, vermoedelijk een neef van Alice. Zijn Verzetsleger van de Heer zette de strijd voor een volgens de Tien Geboden geleid Oeganda voort. Maar hij veranderde van tactiek. Kony, ook aangestuurd door geesten, zocht niet langer de steun van de bevolking, maar maakte die tot doelwit.

In de inmiddels twintig jaar durende strijd trokken zijn kindsoldaten moordend en plunderend door Noord-Oeganda. Vredesbesprekingen in Zuid-Soedan moeten daar nu een einde aan maken.