‘Pak de trap’ goed voor ambtenaren

Werknemers zijn er vrij eenvoudig toe aan te zetten om tijdens kantooruren meer te bewegen. Overstappen op gezondere bedrijflunches is moeilijker, blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit.

Ondanks het beperkte effect van de gezonde lunches verbeterden de cholesterolwaarden toch. Dat vond Luuk Engbers, verbonden aan het EMGO-instituut van het VU medisch centrum in Amsterdam die vrijdag promoveert.

Engbers deed zijn onderzoek in het provinciehuis in Zuid-Holland en in het gemeentehuis van Den Haag. In het provinciehuis zette Engbers het project FoodSteps op. Informatiemateriaal in de bedrijfskantine wees op gezonde voeding, en aanplakbiljetten bij de snackautomaat lieten bijvoorbeeld weten dat de calorieën van één Mars pas na tweeënhalf uur vergaderen verbruikt zijn.

De provincieambtenaren kregen ook het advies om de trap te nemen, in plaats van de lift. Engbers: „We hadden grote plannen op het punt van trapgebruik. We overlegden met de architect om het trappenhuis aan te passen. In veel kantoorgebouwen – ook in het provinciehuis – staan de liften centraal. De trappen zien er vaak uit als nooduitgangen en liggen verscholen. In oude schouwburgen bijvoorbeeld zie je juist vaak een monumentale trap in de hal. Zo’n ingreep kon natuurlijk niet, maar we wilden bijvoorbeeld glazen deuren in de trappenhuizen, zodat mensen konden zien waar ze terechtkomen. Uiteindelijk bleek alles te duur.”

‘Slankmakende’ spiegels in het trappenhuis, op de vloer geplakte voetstappen die naar het trappenhuis leidden en lift-ontmoedigende affiches bij de liften (‘Staat u hier al lang te wachten? Neem de trap’) hielpen echter ook.

Ruim 250 provincie-ambtenaren deden aan het experiment mee. Een groep van 280 Haagse gemeente-ambtenaren was controlegroep: in het Haagse gemeentehuis veranderde niets. Bij alle deelnemers werden vooraf, na drie maanden beïnvloeding en een jaar later trapgebruik, lunch- en snackgewoonten, sportactiviteit, gewicht, vetplooien, bloeddruk en cholesterol gemeten.

Na een jaar waren de gunstige effecten weer verdwenen. Engbers: „Zo’n bescheiden en korte interventie beklijft dus niet. Het EMGO-instituut waar ik mijn onderzoek deed, richt zich nu ook meer op het ontwerpen van gezonde wijken of gezonde gebouwen. In de Verenigde Staten zie je bijvoorbeeld bedrijven die hun parkeerplaats een kilometer van het gebouw vandaan aanleggen, zodat de werknemers meer bewegen. Dat scheelt pakweg één of twee kilo lichaamsgewicht, als je niet meer gaat eten.”